sfcdt

Tag: taal

maart, algelijk

Ⴀ Hedendaagse clichés, 20a : ‘Het is voor iedereen moeilijk.’
20b. Mentale gezondheid
.
20c. ‘In ’t zonnetje is ’t goed hé.’

Ⴀ Gesteld dat ik op Klara de reeks (podcast) Wildevrouw van Jeroen Olyslaegers had willen volgen, dan nog zou het onmogelijk geweest zijn – de dialectische taal van de schrijver is onbegrijpelijk. Werd er nog maar ‘geaffecteerd Nederlands’ gesproken.

Ⴀ De zogezegde bibliotheek De Krook in Gent en Adolf Hitler vormen samen één front: Hitler schreeuwde, in een toespraak, begin 1933: de literatuur moet een bijdrage leveren aan de » durchgreifende moralische Sanierung des Volkskörpers «.
Zoals Geert Mak het zei over de Nederlandse nieuwe fascisten: ‘En de wolf staat voor ons als een andere politieke partij, die ernaar streeft om als het even kan het land te zuiveren van een bepaalde bevolkingsgroep […]. En de wolf staat in duizendvoud voor ons op Facebook, Twitter en WhatsApp.’ – deze ‘bibliotheek’ was en is zo trots op het twitter-gedrag, het medium van de wolven, was en is zo trots met het ‘meegaan met de tijd’.
Het fascisme is een anti-intellectualistische beweging, daarom is de partij Groen ook een voortrekster.
Maar kijk, toch zal men geen stickers kleven op de boeken (Jude) die volgens de nieuwe fascisten onzuiver zijn, maar ‘slechts’ in de catalogus aanduiden dat het gaat om slechte boeken. Zo volgt men toch de nazi-politiek: eerst registreren om daarna te verwijderen. Men doet alsof men op de stappen is teruggekeerd, de tsjevenleugen, in werkelijkheid wordt het fascisme van een betonnen sokkel voorzien. Zij die verantwoordelijk zijn voor deze actie, zullen beloond worden: een promotie gloort. Zij die zwijgen, stemmen toe. Zoals na de oorlog de verantwoordelijken voor de oorlog zichzelf beloond hebben.

Ⴀ Binnenkort zal blijken dat Jeroen Piqueur en de Optima Bank helemaal niets verkeerds gedaan hebben en dat Daniël Termont een integer politicus is.

Ⴀ Vooruit, het voormalige cultuurhuis in Gent, is op zoek naar een nieuwe naam. Ik heb, als positief ingestelde burger, 2 voorstellen ingediend. Het eerste, ‘Conner Lonner Wonner’, en het tweede ‘Rousseau’ – beide voorstellen werden echter afgewezen. Tijdens de oorlog namen de nazi’s de socialistische krant Vooruit over, men sprak toen van een gestolen titel. Dat is wat Conner Rousseau in 2020-2021 eveneens gedaan heeft.

Ⴀ De heiligverklaring van Sus Verleyen is al een aantal jaar bezig en – om in dezelfde trant te blijven – zijn doodzonde, de alliantie met de Verhofstadt-bende, wordt dan met de mantel der liefde bedekt – nochtans heeft hij het mogelijk gemaakt dat de katholieke lafheid en leugen door de liberale leugen en lafheid vervangen werd.

Ⴀ Niet leven we in een spektakelcultuur, nu leven we in een kleinburgerlijk zeretenencultuur, vleesetende kasplantjes die het voor het zeggen hebben. De uiterste consequentie is dat enkel Amanda Gorman zichzelf mag vertalen. Ook er op gelet dat er steeds over ‘Amanda Gorman en haar team’ gesproken wordt ? – net alsof de dichter een maffiabaas is.

Ⴀ Peter Jacobs, DSL, 27/02/2021, over Oud papier van Leen Huet dat nu heruitgegeven wordt door de reactionaire, Vlaamsnationalistische en katholieke uitgeverij Davidsfonds, eerst verwerpt hij, zonder enige reden te geven, haar nieuwste boek, niet groter dan een alinea, Gouden appels en daarna schrijft hij: ‘Ik besnuffelde liever de heruitgave van ouder werk’ – de recensent als hond, een boek als stront.

Ⴀ Het opvallendste: het gedicht van Amanda Gorman is beneden elk niveau geschreven, het verschil tussen mond en schriftuur: wat gesproken wordt, lijkt soms nog iets, maar neergeschreven: een verzameling gevaarlijke clichés, priesterlijk vermaan, een achterhaald toekomstbeeld, misschien een goede wil, toch vooral een self-exposure en geen enkel verrassend beeld.
Marieke Lucas Rijneveld kwam in zicht om te vertalen.
Daarna schoof Janice Deul zich voor haar. En vertelde niets, hitste alleen maar op, in haar cursiefje stond geen enkel argument.
Daarna kwam Gershwin Bonevacia in beeld als vertaler van het kinderboek van Gorman, ook hij geen vertaler maar hij heeft de juiste papieren: ‘hij is zwart en hij rijmt’ – een ietwat moreel ingestelde mens had deze opdracht geweigerd, alleen al uit solidariteit met Rijneveld én met de literatuur én de vrijheid.
Rijneveld zegt een gedicht te moeten schrijven omwille van de commotie en publiceert dit, dat moet dan gelden als een openbare schuldbekentenis, haar gang naar Canossa, de Moskouse schijnprocessen – maar is dat wel voldoende? Alleen al de intentie dat ze het gedicht wilde vertalen is een zonde geweest, hoe kan men een intentie uitwissen? En wat is dan de waarachtigheid van het gedicht? Een openbare schuldbekentenis is toegeven aan de macht van de meute, dus onbetrouwbaar. Rijneveld is een volwassen vrouw en toch doet ze aan zelfbeschuldiging, zich al dan niet verschuilend achter poëzie. Het Kyrie eleison, Kyrie eleison vervangen door een opgedrongen Mea culpa.

Ⴀ Op Tzum (die om de zoveel tijd Henk van der Meijden doet herleven) las ik dat een zekere Harriet Duurvoort wel 5 boekenkasten heeft en geen enkel boek van Gerard Reve wil bezitten want die vieze man is godslasterlijk. Natuurlijk mag een individu beslissen wat hij in huis heeft maar Duurvoort wil iets anders zeggen: ‘ik ben goed en gij zijt kwaad.’ Binnenkort zal bewezen worden dat de politiek correcten witte broodjes schijten.

Ⴀ In De Tijd van zaterdag 27 februari, Rik Van Puymbroeck interviewt Helen Macdonald die we kennen van H is voor havik, een overroepen en toch goed boek, nu is in Nederlandse vertaling verschenen Schemervluchten. Daar zegt hij, ongetwijfeld op basis van Macdonald, zonder enige kritische noot: ‘Alleen al die schemervluchten – in het Engels mooier: ‘Vesper flights’ – die gierzwaluwen ’s avonds en ook ’s morgens maken, de hoogte in, was zo’n les. Die gierzwaluwen maken die vluchten niet om, zoals men vroeger dacht, te slapen maar om boven een bepaalde luchtlaag het weer te voorspellen en zo te navigeren. Ze doen dat niet allemaal, er zijn er die te druk bezig zijn met hun jongen, maar die laten zich dan leiden door gierzwaluwen die wel omhoog vliegen.
‘Toen ik dat op een conferentie in Cambridge hoorde, was ik omvergeblazen.
’ – deze laatste zin van Macdonald in het interview, dus van haar zelf, dat zal dan toch geen wetenschappelijke conferentie geweest zijn, mag ik hopen..
Wat hier staat is regelrechte, arrogante onzin en domheid, nog erger gemaakt door het denigrerende ‘zoals men vroeger dacht’. Wat hier neergeschreven staat, is een mythisch, pre-darwinistisch denken. Het wordt donker, de ene zwaluw zegt tegen de ander, het wordt donker, straks is er een nieuwsuitzending, de krantenredacties zullen sluiten, ik moet nog gauw het weer gaan voorspellen zodat ze op het KMI weten wat te zeggen en een andere zwaluw zegt, goed, ik blijf thuis ik let op de kinders.
Echt?
Zwaluwen vliegen in de lucht om vliegende insecten te eten, al naargelang de luchtdruk vliegen de insecten, en dus de vogels, hoger of lager (hoe kouder hoe lager). Door de vogels te volgen, kan de mens het weer voorspellen: vliegen de zwaluwen laag, het zal regenen. Mannetjes en vrouwtjes houden om beurten de eitjes in het nest warm, de ene vogel ‘voorspelt’ dus niet, terwijl de andere een zorgende taak heeft: de vogels wisselen elkaar af.

Natuurlijk ziet Macdonald een ‘metafoor’ in  wat de gierzwaluwen volgens haar doen – maar die metafoor is een leugen want gebaseerd op een niet-wetenschappelijk kijken en weten. De les die ze ons wil geven is achterlijk bedrog.
Van Macdonald wordt gezegd dat ze een wetenschapshistoricus is, Van Puymbroeck zal zich ongetwijfeld journalist noemen, beiden bezitten echter geen rationele, wetenschappelijke geest, ze behoren tot de esoterische sekte. En dat bewijst Macdonald nog eens met haar verzinsel over de Royal Society for the Protection of Birds, dit werd door vrouwen opgericht, in 1930 ‘overgenomen door mannen’ (via een staatsgreep?) – de vrouwen wilden, zegt Macdonald, beschermen en redden, maar de mannen waren wetenschappelijk en vonden gevoelens gevaarlijk en wilden dus niet beschermen en redden, maar observeren en kennen. Weer hetzelfde onzinnige cliché: de vrouwen hebben gevoelens, geen rede; de mannen hebben een rede, geen gevoelens; wetenschap is kil, vrouwelijkheid warm. De 21ste eeuw! Nee, er is geen redding mogelijk.

Ⴀ Ook het verschil gemerkt tussen de hitsigheid voor Amanda Gorman en Louise Glück, de Nobelprijswinnaar van 2020, nu al vergeten? – Ach, dus toch: jong vlees. – En vooral: een oorlogsmachinerie. – Nee, houden we het Joodse er toch maar buiten. – Toch, toch.

Ⴀ Zo zegt men het nu: ‘Hoe het debat over wokeness giftig werd’ – hoe wokeness het gif ís, zou beter gezegd zijn.

Ⴀ Er was eens een rector die zich in de media goed voordeed. Hij had in zijn huis vele dienstmaagden die hij zei graag te zien wij wilde immers zelf graag zien. Hij was voor de buitenwereld de voorkomendheid zelve, zo weldenkend als een Vlaamse nationalist zich kon voordoen, zo simpel godsdienstig als een ware Jezuïet, het evenwicht, de rustige pastoor, altijd zalvend zichzelf zegenend. De goedheid zelve, aan de welgevulde tafel. Toch moesten de dienstmaagden ook eten en dat was hem op den duur te veel – zoveel kosten, zoveel nutteloze monden. Hij gaf het beheer over hen aan een vriend die beloofde voor hen te zorgen en hen even veel te betalen, tenminste als ze meer uren werkten en tijdens de uren harder – dienstmaagden zijn immers geen rectoren, dienstmaagden zijn het best als ze veel werken. Zorg goed voor hen, zei de goede rector, dan kan ik het bespaarde geld aan mijn pr besteden. En zo gebeurde. De dienstmaagden werden minder betaald, rapper aan de deur gezet, nieuwe dienstmaagden werden van over de grenzen binnengehaald, een verantwoordelijke sprak gebarentaal, de mensentaal te min. De goede rector was tevreden, nu leefde hij geheel volgens zijn pr in de markt gezet. En zo ging de goede rector de geschiedenis in. (Toch heeft iemand, een ketter ongetwijfeld, Herman Van Goethem horen zeggen: ‘Op het werkvolk mag je spugen.’)

Ⴀ Dacht men dan dat het dom gepeupel niet meer bestond? Het is wakker geworden en huist nu in de weldenkende klasse van de zeretenengeneratie.

Ⴀ Treurnis. De blog, Inktspat, van Peter Bormans (de kenner van het werk van o.a. Jan Elburg) is verdwenen, moe gestreden – er stonden stukken op waar je je hoed voor moest afnemen – onherroepelijk weg – zij die de cultuur zogezegd beschermen en verdedigen, hadden al lang een plan moeten hebben om blogs te behouden, over te nemen, op een server te plaatsen. Nee, liever is men activistisch-fascistisch bezig. En dat is één blog, zo zijn er nog talloos andere, gekend en niet gekend, mensen die onopvallend belangrijk werk verrichten, vroeger kon je in obscure tijdschriften nog iets vinden, nog veel sneller dan men (Robert Darnton!) ooit gevreesd heeft, is de leegte aanwezig – en wat zullen die activisten-fascisten dan doen als er geen cultuur meer is? Zichzelf opvreten?

Ⴀ Om de zoveel tijd moet men het weer hebben over de dt-fouten waartegen zoveel ‘gezondigd’ worden, althans volgens de experten, net alsof er geen mensen, ja, zelfs kinderen zijn, die geen dt-fouten schrijven – waarom heeft men het nooit over de verwarring tussen jou en jouw? En hoe doen Engelse kinderen het dan? Oh, die zijn veel slimmer dan de Vlamingen. De komiek van dienst was in het weekend van 6 maart (DS) Dom Sandra, die zijn naam niet gestolen heeft. Hij is ‘hoogleraar Psycholinguïstiek en Algemene en Nederlandse Taalkunde’, natuurlijk aan de Universiteit Antwerpen, daar hebben ze geen ethiek nodig. Dat de professor zichzelf interessant wil maken, ok, hij doet wat zijn rector doet, maar dat hij dat doet met onwetenschappelijke en onjuiste argumenten maakt zijn hoogleraarschap meer dan verdacht.
Hij begint uiteraard met een zelfverdediging, haha. Dan doet hij ‘wetenschappelijk’ – ‘Die observaties (er zijn dt-fouten) roepen een wetenschappelijke vraag op’, schrijft hij – ha, de professor beroept zich op wetenschap. Zijn betoog steunt op een metafoor: de mens heeft een werkgeheugen en dat is klein, dan ook nog een langetermijngeheugen dat een stoorzender is en de dt-regels kunnen moeilijk geautomatiseerd worden – dus moeten we de dt-regels afschaffen. De argumentatie van de professor is esoterie.
De metafoor is verdacht, wat moet men in de jaren 50 van de vorige eeuw dan als argument gebruikt hebben? Bovendien lijkt de professor wetenschappelijk te zijn maar hij is dat niet – de metafoor neemt bij hem de werkelijkheid over. Hij schrijft dat het ‘werkgeheugen’ te klein is – maar hij weet blijkbaar niet, psycholinguïstiek niet kennende, dat een werkgeheugen uitgebreid kan worden, dat er wel degelijk geautomatiseerd kan worden en dat dit enige oefening vergt (algoritmen) – is het zo simpel? Het is zo simpel. Het hele betoog wordt pseudowetenschappelijk opgebouwd, de conclusie van de ‘professor’ gaat daar dan toch nog tegen in: ‘het gezond verstand’ zegt dat de dt-regels daarom afgeschaft moeten worden.
In het verkeer worden veel overtredingen tegen de opgelegde snelheid vastgesteld. Daarom moeten snelheidsbeperkingen afgeschaft worden.
Het geweld in gezinnen verhoogt  jaar na jaar. Het gezond verstand zegt dat we de gezinnen moeten afschaffen.
Antwerpse professoren halen het nieuws met nepnieuws en nepargumenten. De universiteit van Antwerpen kunnen we afschaffen.

Ⴀ Dat de nu gevangen gezette Tony Coonen,  van de partij Vooruit met het geld, de ex-man is van Hilde Claes en dus de ex-schoonzoon van Willy Claes heeft helemaal niets te betekenen. Dit is Limburg – en tel ze op, kijk waar ze zitten en weet wie ze in zetels gekregen hebben, weet waar het machtscentrum van De Lijn is, besef dat Limburg het Belgisch centrum van maffia en drugsmilieu is, en dat is louter toevallig en heeft niets met politiek te maken.

Ⴀ In MO* een interview met Meryame Kitir (van de partij Vooruit met de geit) met de haar welgezinde John Vandaele – verbijsterend is dit interview ‘inhoudelijk’, verbijsterend dat dit kan passeren. Een staatssecretaris die niets te vertellen heeft, 4 maanden heeft moeten studeren op haar domein (en dat betekent dus 4 maanden tijdverlies, een onderwerp dat ze dus niet kende en nog steeds niet weet waarover ze spreken moet, ongetwijfeld in haar onnozelheid bevestigt dat ze in ‘ontwikkelingslanden’ het repressief apparaat steunt (ze weet wel niet over welke landen het gaat) en een positieve boodschap wil brengen van zelfredzaamheid maar de voorbeelden die ze geeft tonen juist het omgekeerde aan. Waarom Kitir zulke posities in de sociaal-democratische partij heeft opgenomen/gekregen/toegewezen was voor sommigen een vraag. Het antwoord is: de Limburgse belangen verdedigen. ‘Daar wil ik echt wel bij stilstaan omdat het voor mij belangrijk is.’ – Kitir is hét voorbeeld van hoe de politiek zichzelf vernederd heef, afgegleden van het rationalisme naar een inhoudsloos en dus gevaarlijk sentimentalisme.

Ⴀ Het KMSKA, het Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen is al meer dan een decennium dicht – dat betekent dat al meer dan één generatie schoolkinderen geen museumbezoek heeft kunnen en mogen afleggen – de onbekwaamheid en de regelrechte barbaarsheid van overheid en architecten hoeft niet verwoord te worden: de feiten zijn er. Nu wordt het museum wel geopend, en in de nieuwsbrief zingt de directie, pardon, het management, zichzelf de lof: wat een prestatie van ons helemaal onszelf. Ohla, het museum wordt geopend voor een catwalk, in dienst van commerciële mode, geldbelangen, investeerders – geen publiek is toegelaten. De stand van de cultuur, de cultuurdragers die de cultuur zouden moeten verdedigen. Ransel ze de tempel uit.

Ⴀ Alexander De Croo en Frank Vandenbroucke moesten zo nodig naar de kapper en dus gaan de corona-besmettingen de hoogte in – nu ze naar de kapper zijn gegaan, kan het land weer op slot.

Ⴀ Ook zo gelachen toen het federale niveau, de nepprofessor Vandenbroucke, einde van het kleine beetje Latijn was en de hete aardappel naar het gewestniveau doorschoof, te weten de onderwijsministers? Zo moedig is hij wel, de perfessor. En wat deed Weyts? Het onmogelijke, maar hij zei wel: geef ons vaccins, de rest is gezever, we hebben vaccins nodig, maar waar blijven die? (En nu we zover zijn: vijgen na pasen.) De pseudopoliticus, nu ook al vooruitgangster, vond de voorstellen van Weyts formidabel en hij zweeg over de vraag naar vaccins, want dat is zijn verantwoordelijkheid. De perfesser heeft geen kleren aan. In Knack van 24 maart stond een interview met Peter Knoope die het generatieconflict aanklaagt: jarenlang zegt men dat de ouderen een probleem zijn en dan is het niet te verwonderen dat ouderen als dood hout gezien én behandeld worden. De louter uit ideologie en zelfwaan bestaande Frank Vandenbroucke zet al decennialang de generaties tegen elkaar op – de ouderen zijn het probleem, het zijn profiteurs en die ouderen moeten letterlijk aan banden gelegd worden – een kettinghond verdraagt niet dat er straathonden rondlopen. Zoals elke Thatcheradept zet Vandenbroucke bevolkingsdelen tegen elkaar op – daarmee een klassenanalyse verhinderend – want een klassenanalyse zou blootleggen hoe neoliberaal deze valse politicus is.
Of de argwaan tegen vaccins? Toen de eerste resultaten verschenen, was het Vandenbroucke die zei dat je die farmabedrijven niet mag geloven, het is immers allemaal te doen om het geld (zoals hijzelf maar al te goed weet). Het is goed zich te herinneren dat hij behoort tot die partij die homeopathie op hetzelfde niveau als de geneeskunde stelt – het volk bedriegen is voor dat soort een normale handel. Nee, het lachen vergaat ons.

Ⴀ N.a.v. de bevestiging door het Vaticaan dat homoseksualiteit een zonde is, schaamt bisschop Johan Bonny zich. Maar waarom? Vrije seksualiteit is onverenigbaar met het katholicisme. Toch is deze godsdienst een theologische constructie, gericht op fokken voor God en Kerk, dat homoseksuelen kunnen huwen (de kleinburgerlijkheid troef) is voor het katholieke geloof onmogelijk: dan moet de hele sacramentenleer immers op de schop en dan bestaat het katholicisme niet meer. Als Bonny zegt zich te schamen, moet hij uit de Kerk treden – dan pas zou men hem mogen loven.

Ⴀ Gouwleider Milo Rau, Direktor Schauspielhaus NTGent, is eredoctor gemaakt aan de Universiteit Gent – het establishment sluit de rangen, Rau is dus in de loge opgenomen. De zogenaamde criticus ontmaskerd als vulgaire arrivist, op de kap van het leed zichzelf decorerend.

Ⴀ Multiple choice! Saint-Daniël Termont is, naast zijn vele andere pensioenbaantjes, tot ereconsul van Marokko benoemd. Dit is hem gelapt
1. omwille van zijn pianospel
2. omwille van zijn Gentse talenkennis
3. om het foefelen.

taalbroers (14)

La main verte – Groene vingers
Wonderjaar – Année monstre
Stubborn – Koppig
A deux doigts – Op een haar na
De quel bois on se chauffe – Van welk hout pijlen maken
Hausser les talons – Op de tenen staan
Faire porter le chapeau – De schuld in iemands voeten schuiven
Manger les pissenlits par la racine – Als we dood zijn groeit er gras op onze buik
Mi-figue mi-raisin – Noch mossel noch vlees
A travers les gouttes – Tussen de druppels door
Kaltstellen – Aan de dijk zetten
Slapende honden wakker maken – Reveiller le chat qui dort

beeld en vernuft

Het feit dat Johan Anthierens een ‘tv-figuur’ genoemd wordt en geen schrijver, zoals ze Boon een tv-figuur noemen en geen schrijver, is een teken aan de wand. Het spreekwoord is natuurlijk ‘dat slaat als een tang op een varken ‘ – wat heeft Anthierens te maken met iemand als Guinevere Claeys? Zo wordt het beeld een wapen: er wordt misbruik gemaakt van een non-conformistische figuur, een burgerlijk-‘anarchistisch’ gedachtengoed verkwanseld en van enige vrankheid een teddybeer gemaakt – wat heeft Claeys te maken met het republicanisme? Wat met een seksuele vrijgevochtenheid? Wat men een soepele taal en tegelijkertijd die wroetende Vlaamse taalwoekering? Gaat het over Anthierens of over Claeys die zich in de markt zet? En wat betekent het als een gedachtengoed van zoveel jaren her, dat zich entte op toenmalige actualiteit, nu nog als actueel gezien moet worden? Door zich te verbinden met een bepaalde figuur, meet men zich een ander kostuum aan. En plots komt het beeld naast het spreekwoord te staan : tang en varken staan dan voor te hoog gegrepen pretentie, misplaatste hovaardigheid, aandoenlijke slimmigheid, steeds weer belichaamd.

Het beeld wordt begrepen als iets dat direct en eenduidig te begrijpen is, een vulgair empirisme. Voor Hume de indrukken die de zintuigen opdoen, de ideeën zijn eerder constructies – het beeld is natuurlijk een constructie, niet enkel de culturele beelden, ook de natuurbeelden bestaan niet zonder interpretatie, de zuivere natuur bestaat niet. De zee blijft chaos en gevaar, de donder en bliksem boodschappers van een andere wereld. Het beeld van kinderen in de 16de eeuw is anders dan dat van de 21ste. Beelden zijn directer: wat men ziet, is wat is. Schijnbaar: want de maker en de kijker voegen toe, de cultuur voegt toe, niets is zonder waarden.

Een beduimeld boekje, een derde druk van De beeldsprakigen bijbel : met vier honderd vercieringen, gedrukt en uitgegeven ‘te Rotterdam bij Wijnhoven Hendriksen in de Lamsteeg’, ongeveer 1820. Er is een voorrede waarin de auteur zich verklaart. ‘De beeldspraak’, komt van het oude Egypte, waar de beelden dienden om de waarheid te verbergen – dit is hier niet het geval, integendeel: ‘[…] hier wordt zij gebruikt, om de zintuigen der jeugdige Lezers op te scherpen, en aangenaam bezig te houden’ – we hebben een triade: de zintuigen, de kennis en het plezier – een sensuele pedagogie. De auteur heeft de belangrijkste momenten en spreuken van de bijbel in een beeldtableau geplaatst om de inhoud ‘in het geheugen te prenten’ – het prenten hier letterlijk. De auteur, zoals Lucretius schreef over bittere medicijn en met honing zoette, poogt de jeugd ‘streelend aan te lokken’ om zo het goede zaad te laten ontkiemen. Dit zou de 19de eeuw niet zijn als er op het einde niet bij stond dat er een maatschappelijk nut aan verbonden is: het doel is ‘zulke gevoelens te verwekken, welke hem in rijper levensjaren, tot een nuttig Lid der Maatschappij vormen kunnen.’ – de gevoelens zijn belangrijk, de 19de eeuw is niet alleen de eeuw van de industrie, het positivisme. Niet de kennis maar de gevoelens zijn de basis van het samenleven – dat dit ‘experiment’ fataal is afgelopen, hoeft niet gezegd te worden.

Eens men het systeem kent, is het ‘invullen’ redelijk gemakkelijk (en zeker omdat de auteur zo slim was om onderaan de volledige ‘spreuk’ in woorden weer te geven – zoveel exclusief vertrouwen was er dus niet in het ‘eenvoudige, duidelijke’ beeld. De beelden zijn in deze prenten vooral ‘opvulling’ tussen de woorden, inderdaad een aangenaamheid voor het oog. De eerste prent (zie boven) is op het eerste gezicht daarvan een voorbeeld, Genesis I:26.
We zien vissen, vogels en … koeien, in de volledige spreuk wordt gesproken over ‘het vee’, in de Willibrordus-vertaling staat echter ‘de viervoetige dieren’ – zowel in woord als in beeld is er een interpretatie: het vee staat dicht bij de mens, zijn dieren die geëxploiteerd worden. Er is geen sprake van exotische dieren: herkenning als een bedrieglijk inprenten van het bestaande. In een andere prent zien we een naakte man en vrouw (de 19de eeuw was toch zo preuts?), die niet als dusdanig gelezen mogen worden: Adam en Eva. Het tetragram staat náást het woord God en wordt hier begrepen als ‘de Heere’ – wat niet erg theologisch correct is.

Als derde beeld, ‘2 Thimotheum 4:11’, de Willibrordus-vertaling: ‘Alleen Lukas is bij me gebleven. Haal Markus op, en breng hem met u mee; want hij komt mij goed van pas bij het werk.’ – in dit beeldboekje: ‘Lucas is alleen met mij. Neemt Markus mede en brengt hem met u, want hij is mij zeer nut tot de Dienst.’

De prent is onbegrijpelijk op zichzelf: Lukas wordt afgebeeld met de os, zijn attribuut, Markus met de leeuw en onderaan zien we een prekende man (als beeld voor ‘dienst’) – niets is duidelijk, wie nooit een kerkdienst heeft meegemaakt weet niet wat een ‘dienst’ is en wat die rare architecturale constructie te betekenen heeft – is dat een man die een reiziger vaarwel wuift? En zie je (d.i. weet je) dat niet het beeld maar het vernuft het haalt.

februari, morrend

א Hedendaagse clichés, 19a: ‘Een hele uitdaging.’ 
19b. ‘Breed’. ‘Super’. ‘Divers’. > ‘Brede superdiversiteit. Wij.’

א Stella Nyanchama in Knack, 16/12/2021 : ‘[…] holle begrippen zoals ‘interculturalisme’ of ‘diversiteit’.

א Le Monde, 25-01-2021: « Le Centre Pompidou va fermer pour travaux pendant trois ans, entre 2023 et 2027 ». DS, 25-01-2021 : ‘Centre Pompidou gaat vier jaar dicht’. Hyperallergic, 26.01.2021 : ‘Paris’s Centre Pompidou Will Close for Nearly Four Years During Restoration’.

א Aardgas is volgens Europa ‘aflopend’, daarin moet en mag niet meer geïnvesteerd worden. Fossiele grondstoffen moeten bewaard worden of toch minstens niet meer zo kwistig verbruikt worden. Maar: Fluxys is voor het grootste deel in handen van de gemeenten en verdeelt aardgas – de reden van bestaan van dit bedrijf – en de gemeenten verdienen er zeer goed aan – hun cadeaupolitiek steunt op diefstal, via Fluxys betalen de burgers te veel voor hun aardgas. Om die corrupte politiek te kunnen voortzetten, investeert Fluxys nu in Brazilië (TBG, gasdistributie): daar is er nog veel winst te halen met aardgas (er zijn daar ook veel Brazilianen) – verbruik van fossiele grondstoffen dus, maar wel uit het gezicht van Belgen en Europa. In Brazilië geldt de Green deal van Europa immers niet, of, de hypocrisie van de Belgische overheid.

א De wolf wordt verwelkomd met het argument dat hij hier eeuwenlang geweest is. De vossenjacht is verboden, nochtans was die er ook eeuwenlang.

א Verwonderd dat rechts de meningsvrijheid verdedigt, de vrijheid van spreken en schrijven, zich verzet tegen de pensée unique (net alsof rechts meerduidig is) en het moraliseren van zwartrokken, opkomt voor gepluimden, zegt op te komen voor het vrije denken? Het is de oude verdediging en angst: de oude fascisten vrezen dat hun positie door de nieuwe activisten-fascisten (de terminologie is historisch en hedendaags correct) wordt overgenomen, deze laatsten zijn immers niet meer bezig aan hun opmars, ze hebben al de bovenbouw, de culturele instellingen, de media, het onderwijs, in handen.

א Weet iedere keer dat Cathy Berx naar buiten komt dit is om de Reuzegommers uit de wind te zetten, maar vooral het netwerk van de ouders te fatsoeneren – zo zal op het proces blijken dat het de ouders zijn die hun kinderen aangezet hebben om bij Reuzegom te gaan: het web van katholieke, vlaamsnationalistische, reactionaire establishmentleden, die elkaar later zullen steunen en toedekken.

א Kristof Calvo, de Dries Van Langenhove van Groen, gaat werken voor de ‘denktank’ van Groen-links in Nederland.
Deze ultraliberaal ?
Ideeën en moraal hebben voor machtspolitici geen enkele waarde: alles is inwisselbaar.
Er zijn in België contacten om een nieuwe liberale partij op te richten, Calvo is daar 1 van de ‘voorlopig-bedenkers’ van – volgens Calvo is het de taak van de politiek de taal te corrumperen.
Hij is ook één van de initiatiefnemers om de vrijheid van pers aan banden te leggen – men spreekt van hate speech, in de feiten wil men een alleenrecht op communicatie (en op de feiten – Trump als blijvend voorbeeld) . Zo groenlinks is de man dus wel.
Anderzijds is hij natuurlijk ook het zoveelste slachtoffer van de toxische vrouwelijkheid.

א Dirk Verhofstadt, de grote denker, de krachtige filosoof, de machtige vrijmetselaar, de koene strijder voor de Verlichting, zwijgt in alle talen over het fascisme in De Krook, de bibliotheek van Gent wil boeken vernietigen, wat niet past in het eigen geloof wordt gemerktekend – alsof boeken en mensen beesten zijn, het nieuwe fascisme volgt trouw het oude fascisme – en het fascistisch stadsbestuur in Gent, nochtans geleid door de zogezegde liberalen, wil verbieden, vernietigen, verbranden wat niet volgens het zwart boekje is, het bestuur is adem- en gedachtenloos, holt een sekte na.
Niet ‘daar komen ze de zwarthemden’, maar wel: ‘daar zijn ze’. Op Twitter beschuldigt de Verhofstadt-brother de oude fascisten – om het eigen fascisme te verbergen.

א Het radionieuws, ’s morgens, 3/02/2021: ‘De experts geven minister Vandenbroucke gelijk.’ – meervoudsvorm. Daarna blijkt het te gaan om de mening van 1 persoon – zelfs niet gebaseerd op feitelijke gegevens.

א De Nethys-saga, never ending, niemand kan ons wijsmaken dat niemand dit wist – de tentakels gingen van Luik naar Gent en terug – het was Louis Tobback die niet begreep waarom Tom Balthazar als schepen van Gent en betaald door Publifin ontslag moest nemen : dat niet-begrijpen is de essentie van de neergang van het socialisme: in naam van het volk, van de portefeuille een brandkast maken, de buik vullen en de democratie uitspuwen. Die kwalijke combinatie van politiek, sport, bouwbedrijven, staatssubsidies en staatsruiven – de stallen zijn nog lang niet uitgemest. Nooit is de Agusta-affaire tot op de bodem uitgezocht, waarom dan nu?

א De minister van Hysterie, Frank Vandenbroucke, vergeet in december een handtekening te zetten waardoor vaccins laattijdig geleverd worden, en beweert later dat er geen probleem is. Hij kan geen statistieken lezen, noch een barometer, en beweert dat hij de beste van de klas is – wie zei ook weer dat de morele houding en wetenschappelijke expertise van FVDB een luchtbel is? Een zoveelste flater en leugen kan er altijd bij – wat is Conner Lonner Wonner Rousseau toch trots op zijn ‘oude hoer’. Zoals Trump de toekomst was, zo is Rousseau de toekomst van de afgrond, de demagogie en het ultraliberalisme.

א Op dereactor.org staat onderaan een recensie te lezen: ‘Deze recensie door Anne Sluijs over Oogst door Sien Volders werd mede mogelijk gemaakt door het ANV.’ – een boek lezen en er iets over schrijven, daarvoor is nodig het Algemeen-Nederlands Verbond (‘Het ANV brengt Nederlanders en Vlamingen samen om elkaar beter te leren kennen, de belangstelling voor elkaar te vergroten en de samenwerking te verbeteren.’) – als de culturelen hun instellingen eens naar behoren zouden gebruiken?

א Bij Bozar is Paul Dujardin eindelijk aan de kant gezet en aan de kant mag hij verder doen.

א De Green deal: de toekomst, het geluk, proper en intelligent! En waar gaat het Europees geld in België naartoe? De Belgische spoorwegen – een project uit de 19de eeuw. Een vernietiging van het landschap en een belasting op mens en milieu. Als de maatschappij gedecentraliseerd wordt, is meer dan de helft van de huidige treinen niet nodig. Hetzelfde geldt voor de nu bestaande beweging om overal circulatieplannen in de steden en dorpen op te leggen, de CO2 terugdringen. Binnen ‘10 jaar’ is dat probleem opgelost: elektrische auto’s – de huidige politiek doet nu wat ze dertig jaar geleden had moeten doen en doet nu het overbodige. Wat men wel kan doen is de straten anders inrichten, om de agressieve snelheid van e-bikes en auto’s te vertragen – maar dat kan niet want De Lijn wil overal vrije doorvoer hebben.

א O wat is Vlaanderen trots. De grootsheid van Vlaanderen weer bevestigd. Groot nieuws. Uitzonderlijk positief voor de tijd van  het jaar. ‘Vier Vlamingen op longlist Libris Literatuur Prijs 2021’ – op achttien genomineerden.
De opgang, Stefan Bousset, priester-dichter – een zoveelste boek over de collaboratie en zichzelf
De onbevlekte van Erwin Mortier, de tarantula van de oudere schrijvers – een zoveelste boek over de collaboratie en zichzelf
Ik ben er niet, Lize Spit, krakkemikkig simplisme
en Sien Volders met Oogst (Hollands Diep), simpel simplisme.

א De komiek van de Vlaamse regering, Bart Somers die toch de winter is, start een campagne om ‘gelovigen te overtuigen van vaccin’ (Knack website, 7.2.2021) – eerst het islamisme subsidiëren, de identiteit van vreemdelingen beperken tot een achterlijke godsdienst, het geloof boven de rede stellen en dan geld steken in het overtuigen van de waarheid tegen hun dwaasheid, hoe liberaal zou dit zijn, ware het niet de wereld op de kop – of is liberalisme simpelweg hinderlijke domheid? Zoals Ibsen het schreef in Een vijand van het volk: ‘dat de liberalen de gemeenste vijanden zijn van de vrije mannen’.

א Als een trein raast Joe Biden (‘en zijn team’) (nu wordt meer en meer gezegd ‘zijn team’ – zo leugenachtig is de berichtgeving, een regering is geen team) over de Amerikaanse politiek, een lawine van nieuwe maatregelen en een herziening van het Trump-era. Als men sommigen mag geloven is Biden een Lenin. Hij en zijn regering strooien met grote woorden en grote principes, ze zijn weer vriend met iedereen en ooit, ooit, zullen ze weer normaal doen, maar eerst toch afwachten, een handtekening zetten is goedkoop, van beloven leven de zotten.
De Democraten hebben vrij spel, in Kamer en Senaat hebben ze een meerderheid, de Republikeinen hangen in de touwen, alle redelijke voorstellen kunnen ze met gemak laten stemmen. Maar de Democraten zijn anders redelijk, al konden ze doorzetten, ze hebben in hun goedheid toch 1 punt aan de Republikeinen toegegeven: het minimumloon van 15 dollar wordt geschrapt. Wat zouden de arbeiders immers doen met al dat geld? Alleen maar verbrassen, alcohol en chips kopen. (De Democraten hebben elk hun eigen rekening gemaakt: geef aan Caesar wat Caesar toekomt.)

א Rokus Hofstede vertaalde Les années van Annie Ernaux, zei in dat druiperig interview met Guinevere Claeys, DSL, 19/12/2020: ‘Of zo schrijft Ernaux ergens over les beaufs, de term die zelfvoldane linkse mensen gebruikten, eind jaren 60, voor het “gewone volk” in hun campings aan zee. Een denigrerende term, ik heb me kapot gezocht naar een goeie vertaling. “Proleten” of “aso’s”: niet ideaal. Uiteindelijk ben ik beland bij het woord dat de provo’s in die tijd gebruikten voor kleinburgerlijke mensen: “klootjesvolk”. Het werkt niet helemaal goed, vind ik nog altijd. Soms moet je tevreden kunnen zijn met iets wat in de buurt komt. Al lukt me dat moeilijk.’
Nemen we een woordenboek: ‘klootjesvolk’ wordt in Van Dale naar het Engels vertaald als ‘the bourgeois’. Connards of conasse, stomme kloot of stomme trut.
De Nederlandse Van Dale geeft als definitie vaan ‘klootjesvolk’ achterbuurtvolk, mensen zonder sociaal-culturele belangstelling. Maar zoals Hofstede het zelf zegt: de figuren bij Ernaux zijn géén provo’s, de term is dan ook verkeerd gekozen. Beaufs komt in de buurt van bâtards, bastaarden, onecht, geen echte mensen.
Beaufs vertalen met klootjesvolk is achterhaald en onjuist, een te moeilijk woord voor progressieven en een woord dat het hele bouwwerk van Hofstede in elkaar doet stuiken, soms heeft een vertaler maar één woord nodig om zichzelf te ontmaskeren. ‘Buffels’, ‘koebeesten’ of ‘beesten’ – dat had het werk van een vertaler kunnen zijn. (Waarbij hier eerst in een verkeerde lezing ‘boeufs’ voor ‘beaufs’ stond, maar die door Rob Leurentop, zie reactie, gecorrigeerd is.)

א Gent, de stad van het fascisme. Tine Heyse, die we nog kennen van o.a. de China-affaire bij Eandis, daar was ze beheerder maar wat die overname door China betekende, dat snapte ze niet – en ze bleef zitten waar ze zat, de mond open, het graaien dierbaar. In een vorig schepenmandaat, Reiniging, was haar eerste besluit de GFT-ophalingen niet meer wekelijks maar tweewekelijks te organiseren, men is ecologisch of niet – het mensen moeilijk maken is de eerste opdracht van dommeriken. Voor de rest is het onduidelijk wat ze doet, verwezenlijkt heeft of welke verdiensten ze heeft.
Maar heeft ze dan niets?
Toch wel, ze heeft gebreide kousen.
In Gent is ze nog altijd schepen voor Groen, maar nu het volledige stadsbestuur het fascisme omarmd heeft, is de partij van geen tel en kunnen we duidelijk zijn, ze is lid van het fascistisch bestuur. En uiteraard moet elk lid van de inquisitie haar werk doen. Ze is dus volledig akkoord, haar ervaring met de brandovens van Ivago komt van pas, met verminking en vernietiging van cultuur en mensen door de bibliotheek die niet langer een openbare bibliotheek is, dat ze daarmee het Bibliotheekdecreet, dus de wet, overtreedt, is, typisch voor de fascisten, geen zorg. Op haar facebookpagina meldt ze dat, in tegenstelling tot eerdere berichten, onze Tine is altijd al een flapuit geweest, het wel degelijk de bedoeling is boeken die niet naar de zin van de nieuwe fascisten zijn, te vernietigen en dat bibliothecarissen in werkkampen heropgevoed zullen worden. Weer gaat het over ‘de ziel van het kind’ – de aloude leugen van de religieuzen.

De meest racistische werken in de kinder-en jeugdbibliotheek worden uit het aanbod verwijderd. Voor jonge kinderen is het nog belangrijker om boeken met stereotiepe beelden te vermijden, omdat zij hun beeld van de wereld beginnen vormen, en al op jonge leeftijd beginnende vooroordelen kunnen ontwikkelen.

-Er wordt een boekenclub opgericht rond dekolonisering, waarbij boeken in bredere groep worden besproken. Verschillende organisaties hebben ervaring met een boekenclub en/of beschikken over boekenlijsten, o.a. Kifkif en Hand in Hand tegen racisme.
-Bibliothecarissen krijgen vorming rond dekolonisering, de impact van beeldvorming en antiracisme.

Al staat het op de ‘officiële’ Groen-website onder haar naam wel anders: Stad Gent krijgt 30 aanbevelingen rond dekolonisering – Tine Heyse

‘Uitleenmateriaal van de Gentse bibliotheken dat vraagt om extra context krijgt een label ter verduidelijking, bijvoorbeeld om de tijdsgeest waarin een boek geschreven werd te duiden. Het verwijderen van boeken blijft volgens standaardcriteria (te oud, versleten, geen vraag naar) verlopen. Bij de aankoop van nieuw materiaal krijgt diversiteit extra aandacht.’

Farizeeërs. En onvermijdelijk krijg je het beeld van seniele, kwijlende, oude vrouwtjes die in een kelder de voor hen vuile, vieze boekjes lezen en verontwaardigd met vette vingers, waaraan scherpgevijlde nagels krom groeien, driftig de boeken doorbladeren en met een zwarte stift de gewraakte passages aanduiden – de zwartepietheksen.
Toch is het mogelijk zich te verzetten – men is gewoon zich te interesseren voor de collaboratie tijdens de oorlogen, maar de voorbereidingstijd is minstens even belangrijk: zij die meegeheuld hebben: de jaren dertig als voorbeeld. Het is mogelijk dat de culturele wereld de bibliotheek van Gent ‘kalt stelt’, d.w.z. isoleert: een geestelijke pestlijder wordt niet langer ondersteund door de culturele wereld, cultuurdragers kunnen weigeren zich te laten gebruiken door het nieuwe fascisme – men kan altijd handelen en spreken.


א Manfred Sellink, een man van oude en lege praatjes, wordt de nieuwe directeur van het MSK in Gent. De man is eerder gebuisd in Brugge, Rotterdam en Antwerpen, men noemt dat een internationale carrière. Hij heeft ‘tal van bestuursfuncties bekleed’. Welk beleid is dit? Cultuur in Gent.

א De zaak Firma Sihame El-Kaouakibi is toch de zaak Bart Somers? Hij was het, deze komiek van de Vlaamse regering, deze zogezegde liberaal die nog steeds een soldaat voor het oude nationalisme is, die samen met zijn vriendin Gwendolyn Rutten, alle losse en vaste tapijten, met partijgeld aangekocht, voor de veelbelovende nieuwkomer heeft uitgespreid – en nu ziet vliegen, de toverlamp van Aladdin. Hier zien we wat de zogezegde Bart Somers-politiek in werkelijkheid is : fake beleid. Dat Caroline Pauwels dat met haar Jan Mustribunaal maar eens blootlegt.
Men zegt geruststellend dat 50.000 euro niet zo veel is voor een parlementslid (ondertussen is het gekende bedrag al verdubbeld) en dat dit wel meer gebeurt en dat partijen nu eenmaal geld hebben, zoals de N-VA die een immobiliëngroep geworden is, de Universiteit van Leuven een beleggingsclub, wat moet het volk morren, een leefloon bedraagt vandaag 958,91 euro maar dat mag niet als vergelijking gebruikt worden, een worm is toch geen giraffe?  – zoals steeds begrijpt het volk die arme, arme rijken niet, meer nog, zo is de wereld nu eenmaal en vermits die zo is, komt het er op aan erbij te horen.
Dat weten en handelen althans onderscheidt Sihame El-Kaouakibi van de bevolking. En wordt de echte kloof blootgelegd: niet gaat het over afkomst, wel over misbruik en gewoon gebruik. Als Alexander De Croo zegt dat alle politici die publiek geld misbruikt hebben, daarvoor verantwoording moeten afleggen, dat hij dan eens de Gentse Open VLD-afdeling opkuist: de grote staatsman die zijn huis met subsidies heeft gerenoveerd en opgeknapt, de grote staatsman die met de gemeenteraadsverkiezingen de bevolking misleid heeft (zich laten verkiezen maar niets doen), de grote staatsman die er niet voor schroomt allerlei geld van privé-bedrijven in ontvangst te nemen om een politiek netwerk in gang te zetten, en dan gaat het nog maar om deze nepos. En laten we dan eens nagaan hoe de subsidies (toch bedoeld om de mensen die het moeilijk hebben iets verder te helpen) verworden zijn tot inkomens voor politici – dat men van elke politicus eens nagaat welke wegen er begaan zijn (het komt er op aan de wegen te kennen) om het eigen en andermans huis met subsidies te bouwen, te verbouwen, te renoveren, te tooien. Hier het zweet van de bevolking.

א

Gwendolyn Rutten in Knack, 16/12/2020: ‘Dit land is gewoon nog niet klaar voor vrouwen die omgaan met macht.’ – in welk land leeft Rutten? We noemen: Gwendolyn Rutten, Sophie Wilmès, Sophie Dutordoir, Michèle Sioen, Laurette Onkelinx, Dominique Leroy, Valerie Van Peel, Sihame El-Kaouakibi, Fientje Moerman, Annemie Turtelboom. En zou het gezag van Merkel en Von der Leyen in dit land niet erkend worden, of dat van Christine Lagarde? Kijkt men hier met minachting naar Jacinda Ardern? Loopt men weg van Mia Doornaert? Worden Conny Vandendriessche en Rika Coppens dan uitgelachen? Luistert men niet naar Marleen Finoulst? Is Catherine, Cathy, de Zegher geen rolmodel?  Als ideologie de wereld vertekent, is de wereld een leugen.

א De pandemiewet is weliswaar niet nodig maar is nodig om Frank Vandenbroucke uit de wind te zetten: hij heeft immers het beschikbare legale kader niet gebruikt om een industrie op te zetten of de industrie te ondersteunen bij de vaccinproductie. Hij schuift de verantwoordelijkheid, alweer, door naar anderen. Toch is het zijn beleid dat geleid heeft tot de stilstand – zoals hij jarenlang het onderwijs, en nu nog, nu nog, gegijzeld heeft én de pensioendiscussie én de bevolking verraden heeft, deze Thatcher-baby, de conservatief die terecht door Bart De Wever geprezen wordt. De stilstand als standje.

א

Peter Jacobs  in DSL, 30/01/2021: ‘Liefhebbers van Willem Elsschot en zijn werk worden verwend. Binnenkort verschijnt er weer een herdruk van het verzameld werk en volgen de elf delen ook nog eens afzonderlijk in pocketformaat.’  – wat is hier de logica? Liefhebbers hébben dit werk toch al of moeten liefhebbers alle edities aankopen en hoe worden ze dan verwend? Of is dit een elschottiaanse zwendel, een betaald verkooppraatje?

א

De Standaard Weekblad en (nogmaals) Ignaas Devisch nu met een voorpublicatie uit zijn boek Vuur : een vergeten vraagstuk – de titel is een leugen. Devisch, die professor is, schrijft: ‘De laatmiddeleeuwse mens ontwikkelde langzaam maar zeker de technische middelen om het vuur te temmen, om het vanaf de renaissance stilaan te beheersen en het vervolgens massaal te exploiteren vanaf de industriële revolutie.’
Het bronstijdperk situeert zich van 3000 tot 800 jaar vόόr C.

א

Van de vele raadsels van Nethys en de Waalse traditie, is er nog één frappant.  De rechterhand van Fornieri, de man di  e met geld goochelen kan, is Birol Cokgezen, de voormalige chauffeur van Michel Daerden, die we kennen van zijn zatternijen. Dus 1 der rijkste en machtigste mannen, na Elio Di Rupo, heeft als rechterhand een chauffeur, (die chauffeur is tevens burgemeester en PS-politicus) : is het begrip chauffeur geëvolueerd? Dat ander raadsel wordt echter ook verklaarbaar: vandaar dat Di Rupo zich altijd verzet heeft tegen snelheidsbeperkingen – men moet chauffeurs de vrije baan laten.

א

Een ex-politicus Philippe De Backer getuigt (Knack, 14/10/2020): ‘De Nationale Veiligheidsraad is geen plek voor politieke spelletjes, geen ministerraad.’ – dat de bevolking het establishment als ondeugende kinderen minacht is een complottheorie.

א

De VRT heeft een nieuwe baas, CEO, dus uitvoerder van domme politieke beslissingen. Frederik Delaplace heeft al zijn hoofd gebogen voor de nationalistische onzin: ‘Als je de grootste Vlaamse culturele instelling bent, spreekt het toch voor zich dat je een rol te spelen hebt in de gemeenschapsvorming? Dat je de Vlamingen inspireert en verbindt?’ (Knack 6/01/2021) : geografie met essentialisme verbinden is een denkfout, zeker voor iemand die het hoofd wil zijn. En natuurlijk is er geen gemeenschapsvorming nodig, wel individuele ontplooiing  – en ik hoor reclame voor een nieuw VRT-programma, Albatros, dat dikke mensen stigmatiseert en uitlacht – zo verbindend is men.

Diezelfde Delaplace zegt in hetzelfde interview dat er een datasysteem opgezet is om ‘ons publiek beter volgens zijn mediabehoeften te kunnen bedienen’. Daarna geeft hij een voorbeeld:
‘Als ik vandaag uit de parking rijd, kan mijn autoradio kiezen tussen Radio 1, Radio 2, Klara, Studio Brussel, MNM … De VRT weet niet welk specifiek nieuws en welke muziek Frederik Delaplace persoonlijk interesseren. Als ik hier over tien jaar dezelfde parking verlaat in mijn zelfrijdende wagen, moet de VRT mij informatie en muziek kunnen aanbieden die op mijn maat is gesneden. Daarom verzamelen we die data.’ Daarom? Voor een CEO die niet zelf weet welke muziek hij wil horen? Is CEO dan niet voor hem te hoog gegrepen? En is dit geen regelrechte leugen? De VRT verzamelt gegevens, niet voor de luisteraar, wel voor de politiek en de commercie. Data verzamelen is geen misdrijf zolang het om inhoud gaat – en daar gaat het over: de inhoud moet gemanipuleerd worden.

א

Stella Nyanchama en Dyab Abou Jahjah worden in Knack, 16/12/202, de oud-strijders van de antiracisme-beweging genoemd – toch zijn ze daarvoor te jong. Ook wat de standbeelden betreft zijn blanken hen voorgegaan: De stoeten Ostendenoare heeft al enkele decennia her het koloniaal bewind aan de kaak gesteld en navenante acties gepleegd. Men klopt graag zichzelf op de borst, maar de feiten hebben rechten.
Dat interview in het laatste nummer van 2020, leerzaam en beangstigend – angst is niet alleen een goede leerschool, hij is inzichtelijk en kan levens redden – men moet waakzaam zijn en de rede bewaren tégen het irrationalisme en de heersende domheid.
Stella Nyanchama zegt in dit interview dat haar een person of color noemen degoutant is, ze is voorzitter van het ‘European network for people of African descent’ – de afkomst is dus wel belangrijk – ‘mensen’ (of ‘personen’) is een nieuwe, ideologische benaming waarbij allerlei toevoegingen komen die stigmatiserend en collectiviserend zijn – als men niet het individu wil zien, dan moet men consequent zijn en groepsbenamingen aanvaarden. Steeds weer is de taal zogezegd in beweging, maar de taal beweegt niet: het is de ideologische rimram die de taal vernietigt.
Om haar filosofische kennis te demonstreren: ‘Je zou kunnen zeggen dat de koloniale gedachte begon met ‘ik denk dus ik ben’ van René Descartes.’ – je zou ook iets anders kunnen zeggen, het doet er ook niet toe, als je maar iets zegt, ook als je niets zegt.

א

Mustafa Kör in Knack, 3/2/2021. Over corona: ‘De natuur heeft ons een signaal gegeven : we moeten met zijn allen nadenken over hoe we de maatschappij voortaan willen vormgeven, zonder onszelf zot of ziek te maken.’ En:
‘Daarom ook dat de natuur af en toe een goede bosbrand genereert, als zuiveringsproces, waaruit nieuwe kiemen kunnen ontspringen.’
Als er in de 21ste eeuw nog zo gedacht wordt, wordt er in de 21ste eeuw niet gedacht. De natuur zegt ons niets, de natuur is geen schooljuffrouw.

א

Hetzelfde bij Martin Hermy, De juiste boom voor elke tuin, eveneens in Knack, 27 januari 2021: ‘Voor mij zijn alle levende wezens op een bepaalde manier intelligent. Ook planten.’ – zouden we de woorden niet de woorden laten en wat meer op onze woorden letten?
Eenzelfde doelbewuste verwarring bij het begrip democratie. ‘Men’ zegt dan dat democratie niet geschikt is om een pandemie of een calamiteit te beheersen. Maar men verwart een ideaal met procedures, politieke spelletjes. Een democratie is er juist om een crisis op een rationele, weloverwogen wijze aan te pakken – onbekwaamheid, zelfpromotie, touwtrekkerij, onverantwoordelijkheid, corruptie – dat zijn menselijke en sociologische kwalen, geen democratische. Men zou kunnen zeggen dat de ervaring nu leert dat heel wat procedures er alleen maar zijn omwille van het procedurele, of zoals in het geval van FVDB: zichzelf uit de wind zetten, en men zou verstandiger, efficiënter én democratischer procedures kunnen uitwerken, dat doet men niet. Overigens is het parlement niet gelijk aan de demos, noch er de spreekbuis van.

א

Bestelbon 4321501844, Bibliotheek De Krook.
Antwoord van Druksel, e-mail 15/02/2021:
‘Bestelbon 4321501844 geannuleerd.
Geachte heer,

de bestelling van bestelbon 4321501844 is geannuleerd. Er wordt niet geleverd aan instellingen met een fascistisch beleid.’

cum casu

De reacties op de corona-epidemie zijn, voor zover ik weet, slechts in twee gevallen antirationeel. Er zijn de complottheorieën (daarover heb ik het niet) en er is het denken dat door de groene beweging geïndoctrineerd is, en dus eigenlijk al het hedendaagse denken beïnvloed heeft. (Wat door de imams gepredikt wordt, weet ik niet – onwetendheid over het erge is niet altijd een slechte zaak.) De ‘groene beweging’ heeft uiteraard ook een rationele strekking, het meest merkwaardige is misschien wel dat het irrationele en het rationele, of beter gezegd, hoe het wetenschappelijke in een irrationeel kader geplaatst wordt, samen gaan alsof ze broer en zus zijn.

Ik gebruik het woord epidemie, en niet pandemie, de uitleg die Nicoline van der Sijs ooit gegeven heeft, is verkeerd: ‘Het is een woord dat gevormd is van het Griekse voorzetsel epi, wat ‘bij’ of ‘in’ betekent, en dèmos, het Griekse woord voor ‘land’ of ‘volk’. ‘Epidemie’ sloeg oorspronkelijk op iets dat aanwezig was in het volk, dat circuleerde onder de mensen of ‘inheems’ was. Het woord ‘pandemie’ daarentegen is in latere tijd gevormd, ik vermoed in de achttiende eeuw, ter onderscheiding van epidemie. Het eerste deel ‘pan’ betekent ‘geheel’: een pandemie betreft dus het gehele volk, terwijl een epidemie beperkter kan zijn.’ Demos begrijpt ze hier als een hedendaags begrip, het ‘volk’ van de Klassieke Oudheid is niet ‘het volk’ van Nederland, zwaaiend met oranje vlag, gehuld in oranje pak, of het ‘Vlaamse volk’, gehuld in zwart en geel.

De schuld van de epidemie werd gelegd bij de ‘huidige arrogantie’ van ‘de mens’ die dan uiteraard slecht is, doordat hij steeds dieper de bossen/wouden/’ongerepte natuur’ intrekt en daar dan besmet geraakt met ‘het vreemde’ – in de natuurbeweging is er nog steeds een sterke afkeer tegen het vreemde, het exotische, daarom ook dat veel ‘groene’ leiders even goed rechtse leiders zijn. De ziekte is veroorzaakt omdat ‘de mens’ zich te dicht bij het ‘slechte dier’ (de zoveelste paradox) gekomen is, de scheiding tussen mens en dier (natuur) moet dus voor de natuurbeweging veel scherper getrokken worden – natuur niet alleen als het vreemde, ook als onderdeel van de ‘belevingsindustrie’. Uiteraard is dit onjuist – de mens heeft altijd in de nabijheid van dieren geleefd en is altijd door dier besmet geraakt – de huidige afkeer tegen insecten is ingegeven door ervaring (de grap is dat men nu insecten als ‘goed voedsel’ wil aanbieden). Antropologische studiën laten zien hoe hele dorpen, stammen, gebieden ontvolkt geraakten door virusziekten. De ‘huidige arrogantie’ volgens de groene beweging heeft niets te maken met het nu – de wereldepidemie is een andere zaak: het globalisme heeft hier uiteraard mee te maken, maar de groene beweging steunt op het globalisme: Tinne Van der Straeten heeft ‘exotische’ kernenergie nodig om hier een zuiver geweten te hebben. Diep religieus is echter wel de belofte van een beter leven, (maar eerst de ramp), als een Savanorola roept men het volk op anders te gaan leven, tegelijkertijd moet men consumeren – tegenstrijdigheden van dit soort duiden steeds op een maatschappelijke gebrokenheid.

Het bevrijdende denken heeft echter wel het grootste deel van de beschaving bereikt, niet langer wordt de schuld gelegd bij de mens die de goddelijke geboden (spinozistisch: de natuur) overtreden heeft, zonden heeft begaan en dus gestraft moet worden; geholpen zal worden door priesters of door offers te brengen, niet langer worden bevolkingsgroepen met de vinger gewezen en (onder leiding van priesters en predikanten) de stad uitgejaagd of vermoord, hoe ‘angstig’ het volk volgens het establishment ook is, zo dom is dat volk dus niet. En daarmee wordt in het Westen 2000 jaar terreur, angstaanjagerij, irrationalisme en bedrog ongedaan gemaakt: vandaag is, althans bij een groot deel van de bevolking, het wetenschappelijke denken de realiteit. In welke mate dan ook, het dom oorzakelijke kijken naar de natuur (en dus de wereld) (zo geliefd in de natuurbeweging als onderdeel van de esoterie, zie Dirk Draulans, het is alsof de theologie zich steeds een toevlucht kan vinden) is voorbij.

En daarmee zijn we weer bij Lucretius beland. Zijn De rerum natura eindigt met de beschrijving van de pest, niet zozeer een wanhopig relaas, wel een objectief beschrijven hoe de ziekte zich ontwikkelt en dood en vernieling ontstaan. Dit einde is waarschijnlijk niet gewild, Lucretius heeft zijn boek niet voltooid, en toch kunnen we dit, niet als bewijs voor het pessimisme of de melancholie van Lucretius, zien als een eindpunt: zelfs de dood die onrechtvaardig is (want zinloos en overweldigend, geen ‘natuurlijke dood’) is rationeel te verklaren en daardoor te aanvaarden en is daarom een troost: het is wat is.

Politici, beleidsmakers en een hystericus als Frank Vandenbroucke,  trachten de indruk te geven dat ze ‘het virus’ begrijpen, maar dat is niet zo. Er zijn maatregelen en er zijn effecten, vermits er resultaten zijn kan het effect moeilijk ontkend worden, maar nog weten we niet of de effecten volledig aan de maatregelen te danken zijn. Misschien gaat het enkel om besmettingshaarden, die, wanneer het ideologische (dus toch nog een groot deel antirationeel denken) niet zo’n grote rol had gespeeld, objectief benoemd en aangepakt hadden kunnen worden. Het virus muteert, de manier van besmetten is nog steeds niet voor honderd procent zeker. Eigenaardig is dat over dieren niets gezegd wordt. Wat men ook gedaan heeft, welke maatregelen men ook genomen heeft, de gevolgen zijn overal hetzelfde, het virus verrast. Gelukkig is er de wetenschap die zich niets aangetrokken heeft van dit soort oorzaken en gezocht heeft – Frank Vandenbroucke meent dit te mogen ridiculiseren, was de wetenschap zijn weg gevolgd, waren de wetenschappers nog bezig rapporten te schrijven van wat ze zouden kunnen doen en als al die rapporten geschreven en ingediend zouden worden zou de hystericus als angsthaas nog van schrik weglopen want te weinig veiligheidsmarge.

Verzen 1090-1286, boek VI, De rerum natura. Lucretius begint de passage over de pest met de verklaring hoe epidemieën ontstaan. Onder de vele atomen zijn er die ziekte veroorzaken: en als er toevallig (cum casu) veel van die atomen samenkomen en de balans in de lucht verstoren, ontstaan er ziektes. Vervuilde lucht maakt het leven ziek (tegen de pest werden, ten onrechte, maskers gedragen, nu nog gaat men er van uit dat corona via de lucht verspreid wordt). Het toeval en niets anders dan het toeval: het bevrijdende inzicht, tegelijkertijd het fatalisme. Verzen 1133-1337: of we onszelf verplaatsen of dat de lucht naar ons toekomt, maakt niet uit. Op een klinische wijze beschrijft Lucretius dan de ziekteverschijnselen, hoe mens en dier sterven. Wie zich afzonderde van de maatschappij, stierf; wie de zieken verzorgde, stierf. Ook de goden stierven tijdens de pest in Athene (v.1276-1280): godsdienst en goden hadden geen macht meer, de rituelen werden niet meer gevolgd – daarom was de droefheid echter niet minder: men was verward en paniek sloeg toe – praesens dolor exsuperabat, dat lijden was allesoverheersend.

taalbroers (13)

Saule pleureur – Treurwilg
De koe bij de horens vatten – Prendre le mors aux dents
Horseshoe – Hoefijzer
Avoir la dent dure – Een scherpe tong hebben
Jour des Morts – Allerzielen
Contre-jour – Tegenlicht
Nu comme un verre – Poedelnaakt (waarbij poedel niet de hond is maar afgeleid van poedelen, in het water pletsen – en dus dicht bij het glas komt en dus in deze kleine reeks opgenomen kan worden, maar waarom dit te verklaren?)
Se défendre bec et ongles – Met hand en tand verdedigen
Poudre aux yeux – Zand in de ogen
Bas-fond – Achterbuurt
La petite reine – Het stalen ros
La gueule du loup – Het hol van de leeuw
Wasseramsel – Waterspreeuw

de verloren tijd van paul celan

50 jaar geleden, rond 20 april 1970,  stierf Paul Celan, de Seine in Parijs. 100 jaar geleden, op 23 november 1920, werd Paul Antschel geboren. Het gedicht » Ein Blatt, baumlos « is een ‘antwoord’, een ‘verderzetting’, een ‘omkering’ van enkele regels uit het gedicht » An die Nachgeborenen « van Bertolt Brecht.

Ein Blatt, baumlos,
für Bertolt Brecht:

Was sind das für Zeiten,
wo ein Gespräch
beinah ein Verbrechen ist,
weil es soviel Gesagtes
mit einschließt?

In de vertaling van Ton Naaijkens (Verzamelde gedichten, 2003):

Een blad, boomloos,
voor Bertolt Brecht:

wat zijn dat voor tijden,
waarin een gesprek
haast een misdaad is
omdat er zoveel in
uitgesproken wordt?

Bij Celan is alles een gevecht, met het vrouwelijke, de taal en het nazisme, de jodenvervolging. Aan Brecht schenkt hij hier een blad, los van de boom, het is herfst, krachteloos. Hij kan maar vragen en het vragen zelf is al problematisch, want niet alleen gesprekken ook vragen zijn van woorden, van taal gemaakt. En woorden bevatten werkelijkheid, de gruwel van het heden – in een gedicht als dit zie je Armando’s handen. Toch wordt de taal niet volledig afgezworen: ‘haast’, ‘bijna’ een misdaad: nog is het spreken zelf niet schuldig.

In » An die Nachgeborenen « bevestigde Brecht in welke duistere tijden hij leefde: » Wirklich, ich lebe in finsteren Zeiten! « (en hij in een echo van Hölderlin, en jaren later zal Laurens van Krevelen de bundel Waartoe: een gedicht (Druksel, 2011) als een naklank van het » Wozu Dichter in dürftiger Zeit? « laten verschijnen):

Was sind das für Zeiten, wo
Ein Gespräch über Bäume fast ein Verbrechen ist
Weil es ein Schweigen über so viele Untaten einschließt!

In de vertaling van Jacq Vogelaar: „Wat zijn dat voor tijden waarin / Een gesprek over bomen bijna een misdrijf is / omdat het een zwijgen over zoveel wandaden inhoudt!”. Bij Brecht worden de wandaden verzwegen, bij Celan worden de wandaden in de taal (en de inhoud van het gesprek) zichtbaar. Twee Duitstalige dichters, twee mensen die de terreur hebben ondergaan, de een het slachtoffer der eeuwen, de ander niet zo onschuldig want ook hij heeft de terreur geësthetiseerd. Waren de bomen bij Brecht nog als de pilaren van Herkules, bij Celan is er enkel nog een blad, als een boodschap in een fles, vertwijfeling over wat nog mogelijk is. De taal is geen moeder meer, de aarde geen grond, de ziel geen vuur, de taal slechts lucht. Brecht spreekt als een overlevende, iemand die zich in het systeem genesteld heeft; Celan is een overlevende die niet meer leeft, niet alleen buiten de maatschappij staat, reeds ver voorbij de grenzen van dood en leven is aanbeland.

Wat zou een dichter vandaag moeten schrijven, als hij schrijven wil? Dat de taal niets meer zegt, dat de mens taalloos geworden is – de woorden bevuild, uitgezogen, verdraaid en gekeerd. De dichter (de mens) die niet aanklaagt, bezit geen woorden meer.

taalbroers (12)

Dig your heels in – De hakken in het zand zetten
Klinken putzen – Zich voor iemand uit de naad werken
Mettre la clé sous la porte – Met de noorderzon vertrekken
Fight tooth and nail – Zich met hand en tand verzetten
Passer entre les gouttes – Door de mazen van het net ontsnappen
Il fait froid au dos – Het wordt kil om het hart
Avoir plus d’une corde à son arc – Veel pijlen op zijn boog hebben
Nek aan nek – Coude à coude
Avondklok – Couvre-feu
Couvre-chef – Hoofddeksel (haha)
La toile – Het net
Avoir mal au cigare – Koppijn hebben

taalbroers (11)

Mehrere Nummern zu groß – Enkele maatjes te groot
Het sop is de kool niet waard – Le jeu n’en vaut pas la chandelle
Planter sa tente devant – Het vel van de beer verkopen nog voor hij geschoten is
Het monster van Loch Ness – Le serpent de mer
Le ballet est bien huilé – Alles loopt op wieltjes
C’est du pain bénit – Dat is gesneden brood
Zich niet de kaas van het brood laten nemen – Sich nicht die Wurst vom Brot nehmen lassen
Tête de Turc – Kop van Jut
Avoir la puce à l’oreille – Haar frank is gevallen
Rond de pot draaien – Beat around the bush
Battre d’une courte tête – Met een lengte voorsprong – By a short head
Head over heels – Halsoverkop
To keep a close eye – Goed in de gaten houden
Prunelle de l’oeil – Oogappel

een pingpong-lijstje

* Karel Appel – Paul Poiret
* Willem Brakman – Hendrik Moerman
* Hugo Claus – Helmut Gauss
* Piet De Moor – Dirk de Witte
* Willem Elsschot – Aster Berkhof
* Jan Fontijn – Janwillem van de Wetering
* Marie Gevers – C.J. Krijgelmans
* Rick Honings – Wim de Bie
* Christopher Isherwood – Jef Houthuys
* Erica Jong – J.J.P. Oud
* Jaap Kruithof – Cornelis Boomgaert
* Jef Last – Peter Van Den Begin
* Hendrik Marsman – Vrouwkje Tuinman
* Cees Nooteboom – Johan Goudsblom
* Kees Ouwens – Leen Jongewaard
* Gerrit Paape – Anne Vondeling
* Israël Querido – Maarten ‘t Hart
* Gerard Reve – C.J. Aarts
* Schele Vanderlinde – Jan Van Eyck
* Charles Taylor – Joan Huydecoper
* Miguel (de) Unamuno – Gérard Guerrier
* Herman Van den Berghe – Rogier van der Weyden
* Ivan Wolffers – J.J. Voskuil
* Xavier de Maistre – Astère-Michel Dhondt
* W.B Yeats – John Keats
* Piet Zwart – Chr.J. van Geel