reformisme, revisionisme, renegatisme, sociaal-fascisme, arrivisme

door johan_velter

jef last_revisionisme_twee werelden

Wat een ironie van de geschiedenis. De linkse splintergroeperingen bevochten elkaar vroeger als waren ze kardinaalsverenigingen die streden om de menswording van Jezus Christus, het gewicht van een ziel of de waarheid van een wrat. De scheldwoorden vlogen elkaar om de oren en wat blijkt? Men had gelijk, de discussie is niet voorbij. Integendeel, de linkse groupuscules krijgen hun gelijk bewezen: de sociaal-democratie heeft het volk verraden, heeft de socialistische, pacifistische, internationale idee verraden. Dat deze richting het socialisme op 1 lijn gezet heeft met zichzelf, heeft nu zijn ultieme einddoel bereikt: er is geen alternatief. Schijnbaar – het eendimensionale denken heeft zich ook in de linkse beweging vastgezet.

Het staatscommunisme is afgeschreven. Het Russisch staatscommunisme was een staatskapitalisme; het Chinese staatscommunisme is een staatskapitalisme, in beide systemen werd en wordt het fundament van het Westers humanisme, het individualisme, vernietigd en waren dus geen kandidaat voor een nieuwe maatschappijvorm.
Er was een ander soort communisme mogelijk, dat van Kolakowski, Giraudy, zelfs Wilhelm Reich. Maar dat is slechts een schim gebleven, doch stel u voor dat er een communistische leider was met het intellectueel gehalte van een Havel – wat had die niet kunnen teweegbrengen!

Later is er het Eurocommunisme gekomen, Jef Turf was in Vlaanderen een zwakke variant daarvan. Ook op niets uitgelopen. Eigenlijk een vroege Tony Blair-leugen geweest, maar toch. De Fête de l’Humanité vierde ooit het programma Le pain et la rose -, het gaat niet alleen om geld maar om verrijking van de geest en dus het leven. En dat werd vergeten: het gaat niet alleen om een materieel menswaardig leven maar ook om vrijheid.

De sociaal-democratie was zogezegd de aangepaste, West-Europese, dus beschaafde, versie van het gerechtvaardigde streven van de gewone mens naar een normaal leven. Maar vanaf het begin was er een tegentendens: de sociaal-democratie verraadde het volk, niet zozeer omdat men nu brood wilde en de revolutie niet wilde uitstellen, maar omdat het streven van die partijen slechts een aanpassing van het bestaande kon zijn – en het bestaande zou de droom vernietigen. Men wist het. De grote breuk is er gekomen met de Eerste Wereldoorlog: de pacifisten hebben het toen verloren van de zogezegde realisten: daar en toen is niet alleen het internationalisme gebroken maar ook de socialistische droom.

De verburgerlijking van de sociaal-democratie heeft ertoe geleid (er bestaan wel degelijk sociologische waarheden) dat de leiders zich aangepast hebben en dat de eisen en verlangens van het volk genegeerd werden. Een doodstrijd kan lang duren, een eeuw is een normaal tijdskader. De sociaal-democraten waren en zijn, zoals gebleken is met alle schandalen, intellectuele smeerlapperijen en evidente leugens, inderdaad de verraders van het volk. Nu zegt men dat men niet langer mag cumuleren, dat er een maximumwedde moet zijn, men individualiseert dus (en dit is een rechtse denkvariant) door enkelen schuldig te verklaren (hen met pek en veren te verdrijven terwijl die mensen daar door anderen geplaatst zijn en men heeft hen laten doen omdat het de top goed uitkwam – en natuurlijk wist iedereen het – kijk naar wie op de tribune staat, dan weet je wie de macht heeft en wie de grootste leugenaar is) waardoor men het systeem zelf vrijpleit. Maar het gaat niet om individuen, het gaat niet om vzw’s, het gaat om het systeem dat dit alles georganiseerd en in stand gehouden heeft. De denkfout is de totalitaire: het vereenzelvigen van het volk met de partij – dat de sociaal-democratie zo gemakkelijk met rechtse nationalisten samenwerkt vindt hier haar oorsprong – waardoor er buiten de partij geen waarheid kan bestaan, integendeel wie kritiek heeft op de partij, zet zich buiten de maatschappij, is een antivolks element.

Wij, die weten kunnen, verwijzen niet naar vooroorlogse toestanden maar naar vandaag en nu.

En voorbij dat systeem, is de sociaal-democratie zelf een gevaar. Niet voor niets stelt men dit systeem gelijk met het sociaal-fascisme (de boek- en mensverbranding, kom dit zien, kom dit zien!), arrivisme, revisionisme en renegatisme. Het parlementarisme heeft het systeem in stand gehouden, de verdere democratisering verhinderd.

De macht is geconcentreerd, niet verdeeld. En macht corrumpeert, veel macht corrumpeert nog meer. Politieke mandaten mogen nooit in de tijd verlengd worden, kunnen nooit van vader op dochter overgaan, en elke burger dient een maatschappelijke rol te spelen – sommige ‘linksen’ spelen weer met het idee van een militaire diensttijd – nee, een politieke dienst is een democratische eis. Het politiek mandaat moet een vrijwillige dienst zijn, geen beroepsactiviteit. De partij moet opgeheven worden.

De omslag is van Willem (Wim) Brusse en doet denken aan het activisme van Gerd Arnzt. De prent is tweeledig. Op de achtergrond een tandwiel dat staat voor de mechanisering van de hedendaagse wereld, de industrie. Links de terneergeslagen, onderdrukte mens, rechts de actieve arbeider, de ene hand in de lucht, de andere op de heup, nu wijdbeens. Er is niet alleen strijdvaardigheid maar ook een bijna artistieke, atletische beweeglijkheid.
De bundel van Jef Last, Twee werelden, verscheen in 1933 bij W.L. & J. Brusse’s Uitgeversmaatschappij. Jef Last die een tijd bevriend is geweest met André Gide heeft in zijn schrijverscarrière menige linkse twist moeten uitvechten – het scheldwoord trotskist weerklinkt vandaag nog in kringen van amadezige maoïsten. Deze bundel verzen, waarin nog de sovjetmaatschappij en -ideologie bezongen werd, verscheen 3 jaar eerder dan de USSR-reis die Jef Last samen met Gide ondernomen heeft en beiden hebben dan de moed gehad om door de façade heen te kijken. De bundel bejubelt de industrie, het is de tijd waarin de machine het zinnebeeld van de toekomst was, een tijd van hoop op een beter leven (15 jaar later zal de atoombom en de mechanisering jongeren als Hugo Claus, Louis Paul Boon, Albert Camus, enz. schrik aanjagen en de bom zal het zinnebeeld worden van de industriële onderdrukking – zo snel kan de werkelijkheid van kleur veranderen). De hoop van Jef Last is een plicht geworden, en die plicht een onderdrukking. De verzen van Jef Last getuigen van een romantische naïviteit die nu nog nauwelijks te vatten is – de arbeider is de nieuwe mens, de vijfjarenplannen een uiting van de nieuwe tijd.

De bundel opent met een vers dat ons vandaag bijzonder aanspreekt, nu de sociaal-democratische partijen zichzelf het masker afgerukt hebben (‘Nee, wij hebben gevochten voor de arbeiders, het zijn enkelingen die de rotte appel waren. Trap in onze val. Mien, geef ons een neus.’). Niet alleen is het kapitalisme de vijand van het volk, ook de sociaal-democratie is dat. Merkwaardig genoeg is het gedicht in het Frans geschreven, de titel is « Introduction »,

A mes ennemis, les bonzes réformistes.

Foutez moi la paix, maîtres des vaines parôles
Dont les promesses ont toujours échoué
je ne crois plus à votre auréole
je connais trop les trucs de votre sale métier.

Vous nous croyez des pantins et des drôles
avec lesquels monsieur peut à son aise jouer
j’étais un sage élève autrefois dans vôtre école
mais j’ai fini le cours et je me sais trompé.

Vous vous croyez la crème et vous n’êtes que l’écume
Qui flotte sur la mer du prolétariat
et nous cache la voie qui mène vers la vie.
La force libératrice n’est pas dans vôtre plume
ni dans vos beaux discours avec leur grand éclat
mais, dans notre cœur, la camaraderie.

Advertenties