de proleten aller landen zijn verenigd, de proleten van het geld en de macht, ja, zij wel

door johan_velter

trump_proletariërs aller landen

Het jaartal is niet vermeld, eind 19de eeuw, begin 20ste eeuw, vermoeden we. De drukker-uitgever is C. Van de Putte, zijn adres Weidestraat 7, Gentbrugge. Toen was dit nog een zelfstandige gemeente, nu een deelgemeente van Gent. De prijs van het boekje 5 centiemen, het meet 11 cm op 14 cm, het telt 16 blaadjes, gestopt in een omslag van een lichte groene kleur, maar eenzelfde armoedige papier. Geen nietjes, de blaadjes liggen los in het omslag en zijn oneven gesneden, het katern is rudimentair in het bandje gekleefd. Op de ommezijde van de titelpagina (dat ook het omslag is) een lijst van ‘bladen’ en ‘brochuren’, achteraan een lijst van boeken. Alles is te bekomen bij de ‘verkoopers’ J. Gelaude in Gent en J. Madou in Antwerpen. De auteurs van de boeken zijn o.a. Kropotkin (hier Krapotkine genoemd), William Morris, August Bebel, Tolstoi (waaronder ook Oorlog en vrede, 4,80 frank), Domela Nieuwenhuys.

In de literatuur is over deze uitgever niets te vinden, althans in die literatuur die ik (rudimentair) bekeken heb (Rood en zwart van Jan Moulaert, De geschiedenis van Vooruit en de Gentsche socialistische werkersbeweging sinds 1870 van Paul De Witte en Novecento in Gent van Guy Vanschoenbeek).

De brochure Waarom wij anarchisten zijn en wat wij willen begint aldus:

« Zóó kan het niet langer blijven, er moet verandering komen » ‒ ziedaar een verzuchting, die dag aan dag, ja uur aan uur ons oor bereikt.
En inderdaad, de maatschappelijke toestanden zijn onhoudbaar geworden, de ellende en ontevredenheid der massa nemen steeds grootere verhoudingen aan : ernstige gebeurtenissen zijn op til. Ondanks de traagheid der menigte, zoowel wat betreft het denken als het doen, naderen we met rassche schreden een geweldige en gewelddadige omkeering van zaken. Want alle krachten in de maatschappij – ten deele geheel onafhankelijk van den wil der menschen – drijven er onweerstaanbaar heen.

In de brochure worden de vrije socialistische idealen uiteengezet. De onbekende auteur besluit:

Wij vragen u allen : zijn die denkbeelden niet rechtvaardig, zijn ze niet schoon, niet edel en waard om er voor te strijden en te lijden?
Als gij niet zijt vastgeroest in vooroordeelen, als uw hart niet is verhard door bekrompen eigenliefde – dan moet ge zeggen : ja, die beginselen zijn de ware beginselen van de vrijheid, gelijkheid en broederschap.

Arbeiders, onderdrukten !

De tijden zijn ernstig en nader, nader komt de dag, waarop de groote, beslissende strijd zal gestreden worden tusschen verleden en toekomst [,] tusschen rijk en arm, tusschen verdrukkers en verdrukten !
Ziet rond en bemerkt, hoe allerwegen de strijd is ontbrand! Hoort het krij[g]srumoer, de geweersalvo’s der bezittende klasse en de dynamietontploffingen der vertrapte, vervolgde arbeiders.
Blijft niet van verre staan bij den aanblik van deze toonelen. Zijt geen lafaards, die anderen voor u laat strijden, maar werpt u in ’t strijdperk en versterkt het leger der worstelende arbeiders.
Steunt dan onze propaganda, u schouderende onder het vaandel van het vrije communisme [,] het vaandel der Anarchie.

1 mei 2017. Louis Tobback, de sociaal-democratische voorman en ideoloog: ‘Wij hebben er niets van gebakken.’ Maar de pan blijft wel op het vuur staan.

Advertenties