waak, vecht, vernietig, blijf niet wachten, neem wraak, verzoen je niet, klaag de collaboratie aan, nee, niet deze vrede, niet deze verzoening, hun vrede is de vrede van de onderdrukking en het geweld

door johan_velter

het-verraad-van-links

In 1989 publiceerde Saul Bellow The actual, in datzelfde jaar verscheen de vertaling in het Nederlands van Christien Jonkheer, De toeschouwer, bij Bert Bakker, de novelle speelt zich af in 1987. De hoofpersoon wordt door de rijke Adletsky uitgenodigd toe te treden tot diens ‘denktank’. Dit komt doordat beide mannen in elkaar de blik herkennen, die van de observator, hij die de gewone, achteloze gebaren in een systeem kan onderbrengen en daaruit de laagheden van de mensen rondom hem kan afleiden. Dat iemand luid roept, is niet een luid roepen maar een ontbreken aan beschaving en een poging de eigen onbenulligheid te smoren. Vriendelijkheid doorzien als het verbergen van messen.

De novelle begint met die ontmoeting, een maaltijd. Adletsky wordt door de schrijver beschreven als een door iedereen gekend figuur: ‘Adletsky is een naam die meteen overal herkenning wekt, net als prins Charles, of Donald Trump – of vroeger de sjah van Perzië, of Basil Zaharoff.’ (p. 8). Ze vertoeven daar in het gezelschap van een omlaag gevallen man waarop ze moreel neerkijken: ‘Hij joeg er een paar flessen wijn doorheen en ging tekeer over illegale Mexicanen en Aziatische immigranten. Hij zei dat er al veel te veel onwelkome figuren in het land waren. Vervolgens gooide hij met een brede armzwaai de wijnglazen aan zijn kant van de tafel om, waarbij er een paar sneuvelden.’ (p. 15). Het tweede citaat heeft geen betrekking op Trump en toch is het Trump die beschreven wordt.

Trump die nu de hoop is van de nieuwe economie, de disruptieve aanbidders. Hoe kan macht zonder beschaving ooit iets goeds voortbrengen? Als er over schuld gesproken moet worden dan de schuld van de Democratische Partij: de U.S.A. hebben een rationele keuze gemaakt en hebben de Clintonbende afgewezen: daarvan wist men immers dat die maffia de financiële wereld, een wilde leeuw, heeft losgelaten en het is het volk dat bedrogen werd. Van Clinton wist men dat haar woorden het omgekeerde van haar daden waren. Men wist hoe asociaal haar vele functies in het bedrijfsleven waren. Men wist hoe ze haar macht wilde uitoefenen, hoe de oorlogsretoriek door haar zinnen dwaalde. Hoe kan een vernietiger de hoop verpersoonlijken?

Er was geen alternatief en als er geen keuze is dan kiezen de mensen voor het slechte – zo leven ze immers zelf ook. Stimuleer de hond in de mens en hij wordt een hond. Geef hem een uniform en hij draagt een uniform. Men moet de wolf in het schaap herkennen – daarvoor is moed nodig.

Hillary Clinton sloot haar toespraken af met een blaffende God bless you. Is dit links? Is dit de rationele democratie? Is dit de scheiding tussen kerk en staat? Is dit de vrijheid of is dit de leugen? Van Trump weten we dat hij gevoelloos, geloofsloos en denkloos is. Het is de Democratische Partij die de mensen verraden heeft.

Trump, en hier komen we tot de kern van de zaak, is niet verkozen door het gemeen en dus is het gemeen de grootste, dominante groep geworden. In de USA moet men zich registreren om te mogen stemmen, armen, marginalen en intellectuelen registreren zich niet. Trump is verkozen door de middenklasse, waarvan men zegt dat die op verdwijnen staat, geloof het niet, de middenklasse, het klootjesvolk, is sterker dan ooit. Het establishment (en wie het woord elite gebruikt, schaart zich aan de kant van het anti-intellectualisme) heeft de moraal van de onderklasse overgenomen: het graaien, het liegen, het ontkennen van de werkelijkheid, het machtstreven, het egoïsme, de gedachtenloosheid, de smeerlapperij.

De roman Ravelstein (2000), een eerbetoon aan Allan Bloom en het redelijke denken, begint zo: ‘Odd that mankind’s benefactors should be amusing people. In America at least this is often the case. Anyone who wants to govern the country has to entertain it.’

Omdat links anti-intellectualistisch geworden is en geen boeken leest, noch de feiten wil kennen, was men hier verbaasd over de logische overwinning van Donald Trump. Even opvallend is het hoe Trump al een andere  figuur geworden is, of althans, hoe hij anders gezien wordt. De honden hebben zich al gekeerd en pleiten nu voor een constructieve houding. Wie het woord constructief gebruikt, is een reactionaire collaborateur.

In zijn ontroerende herinnering, Saul Bellow’s heart: a son’s memoir (2013) schrijft Greg Bellow over zijn vader en hij maakt een duidelijk onderscheid tussen de jonge en de oude Bellow. De jonge Bellow was links en bevlogen, was sociaal bewogen en wilde vrijheid, zag de wereld als een mogelijkheid. De oude Bellow werd hard en gesloten, een brompot die de wereld afwees. Het is de oude zoon, die een jonge Bellow gebleven is, die het verhaal vertelt en de oude man, niet de vader, niet de schrijver, afwijst. Toch had de oude Bellow in veel zaken gelijk: niet omdat rechts gelijk had of heeft, niet omdat rechts morele standaarden zou hebben. Omdat links het humanisme en de cultuur als abstracte idealen afgewezen en daardoor de concrete mens en het goede ding verraden heeft. Deze verandering van links naar rechts gaat samen met de verandering in culturele gerichtheid. Oud links was doordrongen van Joodse culturele waarden, nieuw links, dat slechts een zogezegd links is, is gericht op de islamistische wereld van de corrupte PLO en de onderdrukkende Hamas, een bende lichtzinnige plunderaars die het eigen volk als pasmunt en levend schild gebruikt heeft. Daardoor werd Westers links uitgehold: wie geen civilisatie toelaat bij zichzelf, is een beest. Wie het geld en de macht dient, doodt de mens. Links heeft zich in het establishment genesteld, daar waar links en rechts geen betekenis hebben maar waar machtszucht heerst, waar de laarzen de mens drijven. Links heeft de intelligentie, het onderwijs en de cultuur vervangen door beleving, entertainment, spektakel, evenement – waar intelligentie en kritische analyse verdacht zijn en heeft daarmee zichzelf overbodig gemaakt, heeft daarmee de beschaving uit het Westen verdreven. Geen cultuur zonder kritiek, geen beschaving zonder dissidentie. De mens is door links verworden (vernederd) tot een consument wiens ‘belangen’ verdedigd moeten worden, Karl Marx maakte een onderscheid tussen belang en opgedrongen belangen. En zo ontmoet de teloorgang van het Westen de islamistische onderdrukkingsideologie. Wat zich hier christen, nationalist, liberaal of socialist noemt, spiegelt zich aan het Oosterse despotisme.

De laffe nakomelingen van Prometheus, onderdanig, slaafs en op hun knieën, hebben nu de goden het vuur van de vrijheid teruggegeven.

Advertenties