hoofden zonder hersenen, handen zonder vingers

door johan_velter

° Een premier, Charles Michel, zegt de bevolking dat wat op 22 maart 2016 gebeurd is, dat deze terroristische moorden en verminkingen vanaf nu, geen dagelijkse kost zullen zijn maar wel onvermijdelijk. Net alsof terreur uit de hemel gevallen komt. Er is een verschil tussen determinisme en daadfatalisme: wat Michel zegt, maar hij is niet de enige politicus – hij durft nog te spreken, georganiseerd links zwijgt in alle talen – is dat de politiek zich uit de publieke sector teruggetrokken heeft. De burger moet zichzelf verbunkeren om veilig te zijn. Dat deze boodschap aan de bevolking voor de islamistische terreur een vreugdevolle betekenis heeft, is tamelijk evident. Men stelt nu vrijheid tegenover veiligheid en de vrijheid zal men beknotten zogezegd om de veiligheid te verzekeren (zie supra) – dit gebeurt onder een liberale minister. De vrijheid beknotten is een islamistische eis: men moet gehoorzamen aan de ene waarheid, de andersdenkenden moeten vervolgd en gedood worden. De moord is voor hen een heilige daad. Monolitisme.

° Er zijn imams die treuren om de terreur van 22 maart 2016: het racisme zal nu immers nog harder worden. Er is geen treurnis om het geweld, om de dood van de christenhonden, de seculieren, de atheïsten, wel is er het zelfbeklag en het zelfmedelijden – dat merkwaardig goed overeenkomt met de klaagzangen en de tranen van de dronkaard. Nooit wordt de vraag gesteld of het racisme wel racisme is: hoe wil een groep die zich islamistisch profileert en zich buiten de Westerse waarden stelt behandeld worden? Hoe kan een islamistisch geloof een kantiaanse toets doorstaan? Hoe kan een moraal die gebaseerd is op de clan en de eer functioneren in een pragmatische, seculiere maatschappij? Zelfs als er zoiets als een Europees islamisme zou ontstaan (maar dat Europees islamisme is werkzaam geweest op 22 maart 2016) wat zouden Kant, Hume, Brecht, Flaubert, d’Holbach in dat islamisme kunnen doen? Koen Geens, de katholieke Justitieminister, heeft nog niet zolang geleden de ‘Moslimexecutieve’ – het tweede deel van het woord is terecht angstaanjagend – extra geld gegeven voor ‘professionele communicatie’. De imams hebben er dus al gebruik van gemaakt. Diezelfde minister, en daarmee toont hij aan hoe er een katholiek-islamistisch offensief opgezet wordt – verklaart dat de islam niet noodzakelijk geen scheiding tussen kerk en staat voorstaat en hij noemt, naast Nasser, Atatürk (DS, 2 april 2016, p. 14). Dit is een historische onwaarheid. De politiek van Atatürk is niet uit de islam voortgekomen maar was er juist een ontkenning van – vandaar ook de harde reacties – en hij wilde Turkije moderniseren door een nationalisme te installeren. De tiran Erdogan verbindt dat seculier nationalisme nu met een islamistisch geloof, dat uiteraard alleen maar naar nog meer geweld kan leiden. De verdiensten van Atatürk worden vandaag officieel ontkend en daarom ook werd en wordt Orhan Pamuk nog steeds als een nestbevuiler gezien: hij is een kemalist. Atatürk keerde zich van het Oosten af en reikte naar het Westen en dan vooral naar Frankrijk. Het naoorlogs existentialisme was voor de Turkse intelligentsia een leidend principe. Als Geens het Westers atheïsme als argument gebruikt om de islam aanvaardbaar te maken, dan zal hij toch andere argumenten moeten kiezen. Of boeken moeten lezen.

° Bert Anciaux, de nationalist-socialist, laat weer van zich horen. Om louter vriendjespolitieke redenen en om een doorzichtig ideologisch praatje te bewijzen, heeft hij het Marokkaanse cultuurhuis Daarkom in Brussel gesteund – o.a. door het gebouw ‘La Gaité’ (Nieuwstraat-Wolvenstraat, ja, midden de Marokkaanse buurt) te renoveren en te huren. Iedereen wist dat Daarkom niet zou functioneren,  de leiding was louter ideologisch samengesteld en stond in functie van de broodheer – die bij de verkiezingen zijn macht verloor en dus werden ook zijn persoonlijke projecten afgevoerd. Toch werd de huur – waarover nu de waarheid gezegd wordt –  door een volledige ministerraad goedgekeurd. Het huurcontract is een wurgcontract – als de overheid de huur wil opzeggen, moet ze tot het einde van het contract een volledige huur betalen. Er zit dus niets anders op dan de slechte werking van Daarkom te blijven gedogen of te betalen en Daarkom ergens anders onder te brengen. Maar dit soort corruptie is dagelijkse kost – het gaat me om de reactie van Bert Anciaux, de nationalist-socialist die door de SP.a via een senatorszitje nog dagelijks betaald wordt. Anciaux verdedigt zich door te zeggen ‘Wie dit stemde, maar tegen zijn zin, was een slappe minister.’ Dit is onjuist. Anciaux heeft een handtekening als minister gezet, de ministerraad kon dan ook niet anders dan dit goed te keuren: de maffia kan toch niet in de regering zetelen en dus moeten de wetten nageleefd worden. Maar wetten zijn voor machtspolitici slechts vodjes papier. Het slapte-argument van Anciaux is geen rationeel of intellectueel argument maar een bruut machtsinstrument. Dit zei men voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog ook van de Joden en dit wordt vandaag de dag nog altijd gezegd van verkrachte vrouwen.

° Maar verdient Bart Beuten wel al die hoon en dat misprijzen? Ach, wel nee. Men zegt mij dat hij ook maar een pion is, dat hij ook maar is wat hij is. Ho, bestaat er dan geen verantwoordelijkheid meer? Is alles om het even? Is het ene beleid dan niet intelligenter dan het andere? Ik wil hier een eresaluut brengen aan de ambtenaar Robert Moucheron die tégen de politiek , tégen de ambtenarij (en ook wel tegen de bibliotheken) in ging om een intelligent en verantwoord beleid te voeren. Hij had moed en intelligentie. Hij diende geen heren. Hij stond in dienst van een bibliotheektoekomst. Hij was geen heilige, hij heeft ook de fundamenten gelegd voor het nefaste beleid van vandaag, maar toch: hij wilde cultuur en kennis verspreiden en daarom wilde hij de individuele bibliotheken versterken met een zinvol en rationeel samenwerkingsverband. Hij investeerde in personeel, hij stimuleerde de opleidingen, hij organiseerde bijscholingen (geen opgeblazen samenkomsten ter eigen gloriëring), hij versterkte de beroepsorganisatie. Beuten is directeur van Cultuurconnect, een dienst die de bibliotheeksector zou moeten ondersteunen (niet uithollen), die de cultuur moet bevorderen (niet vernietigen). Hij wordt, (c.s. worden), zeer rijkelijk betaald, juist omdat hij zogezegd veel verantwoordelijkheid heeft. Maar de structuur waarin Beuten c.s. werken, is een gegeven dat niet anders kan dan tegen de sector in werken. Door alle macht en geldstromen via Cul & Con te leiden is er een monolitisme ontstaan waardoor een ander beleid en andere uitgangspunten niet meer mogelijk lijken te zijn. Er is nog slechts 1 waarheid en 1 weg daarnaartoe. De diversiteit wordt niet ondersteund; wie de commerciële weg niet wil opgaan, zet zich buiten dit beleid.

Het is de keuze tussen de bijbel of de Metamorfosen van Ovidius. De keuze tussen Calvijn of Rabelais. De kloof tussen Martin Heidegger en Isaiah Berlin. Het is rechts of links. En iedereen kan voor zichzelf die keuze maken.

Dit is een uitholling van het waardenpatroon van het publiek domein: niet langer steunt men de sector maar werkt men voor zichzelf: het in stand houden van de eigen zetel. Men verzamelt macht, men onttrekt kennis aan de sector en men onttakelt de interne machinerie van de individuele bibliotheken om zo te kunnen bewijzen dat de bibliotheken ‘het niet kunnen’ en dat daarom de bende van Beuten het moet overnemen. Ook hier is de monolitische overtuiging aan het werk – uiteraard: overal waar men onbekwaam is de werkelijkheid te zien, wordt terreur gehanteerd. Want. Bart Beuten, hoofdman van Cul & Con, dat zich Cultuurconnect noemt, deze niet humoristisch bedoelde maar wel lachwekkende en in haar pretentie leugenachtige naam, waant zich ook nog een Khomeini die de analytische kritiek, de verdediging van bibliothecaire en culturele waarden (en woede is gerechtvaardigd als men gedwongen wordt grote woorden te gebruiken) en het waarheidsschrijven aan banden wil leggen door op slinkse wijze anderen onder druk te zetten en met acties te dreigen en daardoor zowel de bibliothecaire en algemeen Westerse Verlichtingswaarden aanvalt – het gebruik van het woord ‘cultuur’ is dus slechts een dekmantel – als mensen tegen elkaar opzet – het tegendeel dus van de leugenterm ‘connect’ –, of hoe men bewijst dat de kwaadwilligheid regeert omdat men ongestoord een verspillingsbeleid zou kunnen voeren zonder intellectuele tegenspraak te moeten verdragen – en dit wel zeker in flagrante contradictie met het Westerse humanisme. Een beleid dat geen realiteitswaarde bezit maar louter luchtbel is, toont zich steeds in het negatieve. Altijd ontstaat uit monolitisme terreur.

De ene waarheid bestaat niet en kan ook niet bestaan, een waarheid kan slechts ondersteund worden door verschillende, evenwaardige waarheden naast elkaar. Het is de veelvormigheid die we nodig hebben, niet de commerciële rommel.

Nemen we nog eens een voorbeeld – en bedenk daarbij dat de mensen die hiervoor  verantwoordelijk zijn een eenheidscatalogus voor alle bibliotheken willen opzetten en dat deze mensen ook verantwoordelijk zijn voor het fiasco met de ‘Millennium-catalogus’, x aantal jaren geleden. We zoeken in de catalogus, wat toch een werkinstrument voor de bibliotheken en een dienstverlening voor de lezers zou moeten zijn. We willen een MIAT-boek vinden dat de uitgeverijen in Gent bespreekt. Deze zoekactie levert tientallen boeken op maar niet wat men nodig heeft. Men is niet in staat om een zoekterm correct te doen werken – als er binnen de technologie al kennis zit, dan wel daaromtrent.
Een ander voorbeeld. Ik zoek in de catalogus naar de Rodenko-biografie door Koen Hilberdink. Ik zie dat er ook een artikel over deze biografie verschenen is – in Leesidee, het tijdschrift dat door Beuten de nek is omgewrongen maar nu doet alsof dit een verdienste, want verrijking van de catalogus, is. Goed, ik klik op die titel en ik krijg een verwijzing naar het artikel, niet het artikel zelf. Weer een fout, want alle artikelen zouden opgenomen zijn. Maar tot overmaat van onkunde wordt het Michel Bartosik-lemma van Wikipedia getoond, niet dat van Hilberdink of van Rodenko maar van de toevallige recensent.
Iedereen die met Wikipedia werkt, weet hoe tendentieus de artikelen kunnen zijn én weet ook hoeveel fouten de artikelen bevatten waartegen geen enkel verweer is. Men moet maar eens de onzin over Daniel Buren lezen. In een bibliothecaire, rationele, seculiere en humanistische wereld worden mogelijkheden geboden: nu maakt Cultuurconnect van Wikipedia de ene objectieve waarheid en door Wikipedia in een bibliotheek als exclusiviteit aan te bieden, geeft het de website een aureool die het niet verdient – onjuist en antirationeel het immers kan zijn. Ook Wikipedia is een monolitisme dat gevaarlijk en anti-Westers is.

Hiermee komen we aan  een ander schrijnend aspect van het falend beleid. Men spreekt van digitale uitdagingen maar het enige wat dit oplevert zijn spelletjes, onjuiste inzichten, apps die eerder commercieel dan cultureel-wetenschappelijk zijn. Het is zover gekomen dat de catalogus die door Cultuurconnect en Proquest ‘ontwikkeld’ geweest is, door een ‘kleine’ bibliotheek als Lommel verbeterd is moeten worden. De bibliotheek heeft zelf de noodzakelijke toepassingen geprogrammeerd maar kan een volledige en correcte integratie niet realiseren (in een normale wereld zou de catalogus het Linuxmodel gevolgd moeten hebben en zich niet overgeleverd mogen hebben aan een commerciële, Amerikaanse firma en moeten werken via een Amsterdamse helpdesk) – Lommel heeft dit bovendien gratis ter beschikking gesteld van de andere bibliotheken. Dit is een relatief kleine bibliotheek, de grote bibliotheken zijn zelfs daar niet meer toe in staat – en ook dit hangt samen met het functioneren van Cultuurconnect en dus met de huidige bibliotheekstructuur – in zoverre dat er zelfs niet meer over een structuur gesproken kan worden.
Iedereen die met Google werkt – en Google is een monopolie geworden – weet dat deze machine niet geschikt is om ‘oude’ informatie op te halen. Men krijgt op de eerste plaats commerciële informatie, recente links en links die de technologie die Google welgevallig is gevolgd hebben. Google werkt met andere woorden uitsluitend in het heden, terwijl een bibliotheek zich als doel stelt om het verleden levend te houden en/of te activeren – dit zijn werkmethodes die nog steeds niet digitaal ontwikkeld zijn. Als Cultuurconnect dan een bovenlokale functie wil hebben dan heeft het hier een taak: tégen Google een cultuurzoekmachine bouwen die voor lezers een relevantie zoekstrategie kan ontwikkelen en dus tégen de commercie, tégen de tirannie van de tijd én tegen het monolitisme gericht is. Maar Cultuurconnect heeft zich juist in dat nest gevleid.
Net zoals bibliotheken vroeger plaatselijke tijdschriften verzamelden, al dan niet heemkundige kennis bewaarden, zo zouden bibliotheken ook de informatie die nu op het net staat maar binnenkort allemaal verdwenen is, moeten bewaren, actief houden en stimuleren tot verdere studie. Niets van dit gebeurt. En hoe komt het dat het zo geprezen en door bibliothecarissen ondersteunde ‘Google books’ zoveel slechte resultaten oplevert? Waarom zijn die bladzijden die ik nodig heb, toevallig niet bereikbaar? (Nee, jij daar, Irène, Bart Beuten zit er niet achter.) Ook hier is er een taak voor de bibliotheekwereld weggelegd.
En heeft men de verwikkelingen met DBNL gevolgd – met een pennentrek verdwijnt informatie van het internet. Wat stelt de bibliotheekwereld daar tegenover? Wat zal men doen nu alle oude informatie en kennis de deur uit gejaagd is? Wie nooit met woordenboeken gewerkt heeft, zegt al gauw dat er op het internet woordenboeken beschikbaar zijn. Het gaat dus niet enkel om kennis (die enkel en alleen door boeken geboden kan worden) maar ook om precaire, zorgvuldige en gedetailleerde informatie – die nergens meer te vinden is – noch via Google, noch op het internet, noch in de bibliotheken.

En wat is het digitale aanbod van Cultuurconnect? Zoals het schaamvolle dit:

cul & con bad

Hoe Shakespeare en Superfoods in Cuba leiden tot Liefde en lust in de bib. Deze en andere inspirerende lijstjes kan je als bib in Mijn Bibliotheek kopiëren. Ook het publiek kan sinds kort eigen lijstjes maken via Mijn Lijsten.

De wereld staat in brand. Cul & Con raadt ons aan een bad te nemen. (Bij een kernaanval, kruip onder de tafel.)

Advertenties