gewijzigd

door johan_velter

hugo claus_nemo me impune lacesset_citadelpark_1

In ‘Hugo Claus : de jonge jaren’ (Uitgeverij C’est moi, 2015) van Georges Wildemeersch komt een 6-tal keer het citaat ‘Nemo me impune lacessit’ voor, ‘de spreuk in het Gentse stadspark’. Voor Wildemeersch is het wraakmotief in leven en werk van Hugo Claus de dominante. Al wordt de uitspraak soms toegeschreven aan Caesar, toch is dit een Schotse spreuk: ‘Niemand ergert mij ongestraft.’

p. 120 : ‘Zijn vriendin Madeleine Wieme getuigde dat hij [Hugo Claus, JV] in die tijd de Latijnse leuze die hij in het Gentse Citadelpark gelezen had : ‘Nemo me impune lacessit’ – wat hij vrij vertaalde als ‘Niemand zal mij ongestraft vernederen’ – spontaan als zijn lijfspreuk aannam.’

p. 159. ‘Claus – ‘Nemo me impune lacessit’ – reageerde furieus.’

p. 223. ‘Zij [Madeleine Wieme, JV] was het toch ook aan wie hij de spreuk in het Gentse stadspark signaleerde : ‘Nemo me impune lacessit’ …’

p. 244-245. ‘Tegenover de vooral door het nationaalsocialisme van ‘Herr Hitler’ gehuldigde gemeenschapsidee plaatst [Henry] Miller de idee van een onverschrokken individualisme: ‘As for myself, I need no leader and no god. I am my own leader and my own god. I make my own bibles. I believe in myself – that is my whole credo.’ Diezelfde gedachte drukte Claus in de late jaren veertig uit tegenover Madeleine Wieme in de provocerende uitspraak: ‘IK ben God.’ Merkwaardig is ook hoezeer bij Miller de gedachte aanwezig is die Claus vertaalde, maar die hij ook eerder al teruggevonden had in de Latijnse spreuk: ‘Nemo me impune lacessit.’ In de opvatting van Miller moet wie jou dreigt te vernederen, te degraderen, tot slaaf te maken of te ketenen worden gestraft : hij dient te worden geslagen of zelfs gedood.’

p. 268. ‘Nemo me impune lacessit’ – Claus, die ook voor minder straffe uitspraken de vriendschap al eens durfde op te zeggen, moet razend geworden zijn [sic] na lectuur van deze bespreking.’

p. 284. ‘Tussen haakjes: Claus – ‘Nemo me impune lacessit’ – reageerde woedend op dit interview; […].’

Toch staat de ‘triomfboog’ (1823) in het Gentse Citadelpark: ‘Nemo me impune lacesset’, ‘Niemand zal me ongestraft ergeren’.

Advertenties