een memorandum voor albert bontridder, 4 april 1921 – 13 december 2015

door johan_velter

albert bontridder_1 - kopie

Zoals Jos Joosten in ‘De leeslijst’ (Vantilt, 2015) schreef (en dus niet wat erfdeelontkenners beweren), was het (ook dankzij de recensie in DSL van Joosten zelf): “ ‘De tuinen van Naxos’ uit 2004 [zorgde] voor een opleving in de belangstelling”. Als dichter was Albert Bontridder niet meer gekend, achteraf vernam ik dat hij wel nog bij loge-gerelateerde uitgeverijen boeken uitgaf – Bontridder is misschien de enige mens die ik zijn vrijmetselaarschap vergeef, niet alleen omdat hij een zekere naïviteit bezat, maar vooral omdat hij een humanistische boodschap onderschreef. Hoe pessimistisch hij ook was over de vernietigingsdrift van de mens, hij bleef toch hoop koesteren, of misschien was dat monkelende lachje ook wel ironisch bedoeld. Bontridder was een modernist die modernist was, niet de kitsch van de strakke lijn verkoos hij, maar de strakke lijn omwille van de zuiverheid, de strengheid, het goede. De tierlantijnen verborgen een leugen. Hij was architect: het lichaam, het huis en de aarde, deze drieëenheid stond centraal in het oeuvre van Bontridder.

albert bontridder_2 - kopie

In 2003 schreef ik Bontridder een brief (via Jef Meert was ik zijn adresgegevens te weten gekomen, Meert had, iets eerder, gedichten van Bontridder in een al te pompeuze uitgave gepubliceerd) om te vragen of hij bij Druksel iets wilde uitgeven. Zijn voorstel was om de bundel ‘Nimbus’ uit de jaren ’80 uit te geven, 10 gedichten in het Nederlands, 10 gedichten in het Frans bij pentekeningen van zijn zoon Thierry Bontridder, maar : ‘In mijn lade liggen nog andere, recentere werken, die eventueel in aanmerking genomen kunnen worden.’ Omwille van technische redenen, verkoos ik een loutere tekstbundel uit te geven en voor zover ik weet is ‘Nimbus’ nooit uitgegeven geraakt – er ligt nog heel wat in de lade.
Zo is de bundel ‘De tuinen van Naxos’ in 2004 bij Druksel verschenen. Om de werken te laten signeren, trok ik naar zijn woonhuis in Sint-Genesius-Rode. Toen al was hij een oude man (we vergeten dat oude mensen nog ouder kunnen worden) en was het huis al boven zijn krachten en mogelijkheden gegroeid. Ik vroeg hem een bundel voor Hugo Claus te signeren en als ik me goed herinner schreef hij als opdracht ‘Al bijna over de schreef’, Claus heeft nooit op de zending gereageerd – en uiteindelijk is Claus hem toch nog voorgegaan.

albert bontridder_3

Sporadisch hadden we nog contact. Trouw antwoordde hij op mijn nieuwjaarsgroeten maar de dood van zijn vrouw, die tijdens haar leven schilder was, heeft hem de levensadem benomen waardoor zijn leven kleiner en kleiner werd – ook al kromp de geest niet in zichzelf. Wat herinner je je? De bescheidenheid, de dankbaarheid, de kracht, de zekerheid in het onzekere. Een artistiek bewustzijn in een menselijk aarzelen.

Advertenties