zie mij

door johan_velter

Een schrijver uitgeven is 1 zaak, hem goed uitgeven, dit wil ook zeggen op een materieel goede manier, is een andere. Over de Maigret- en Simenonreeks van De Bezige Bij is veel, heel veel te zeggen. Hoe De rode halsband van Jean-Christophe Rufin door De Bezige Bij is uitgegeven is zo mogelijk nog veel erger.

Het omslag toont al hoe het niet moet. In de linkerbovenhoek een bij, het embleem van de uitgeverij, met daaronder het woord roman; rechtsboven een afgesneden nota op de foto. Onderaan (uiteraard, hoe clichématig) de titel in het rood en in een ander lettertype en in nog een andere grootte de auteursnaam. De achterzijde van het omslag is een rommeltje van jewelste (de dooreman-kitsch) met aanprijzingen die een literair boek onwaardig zijn.

de rode halsband_1

Het is vooral het binnenwerk dat anti-boekcultuur is. De boekverzorging werd door Leen Depooter op poten gezet, het zetwerk werd verricht door Ready2Print. De Nederlandse vertaling telt 222 pagina’s, de Franse editie van Gallimard (2014) 155 bladzijden. Hedendaagse Franse auteurs schrijven nogal veel novellen, die mits wat opgeblazen te worden, toch kunnen doorgaan voor een roman, ook dit boek is een lang uitgevallen novelle. Franse boeken hebben daarom ook dikwijls een groter lettertype – en toch staan de bladzijden vol – waardoor er nog gelezen kan worden. De interlinie is namelijk aangepast aan de lettergrootte. Ondanks de ruimte waarin de tekst zich kan bewegen, oogt ook dit boek compact (maar uiteraard niet zo ineengedrongen als in een Folio). Je weet dat je een literair boek leest, geen kinderboek of iets wat opgeblazen is.

le collier rouge

Neem daarentegen het Nederlandstalige boek en onmiddellijk vallen de ruime marges boven- en onderaan op. Maar ook de interlinie is groot: er is meer lucht dan tekst aanwezig. Het boek oogt als een kinderboek of als iets wat opgeblazen moet worden om toch volume te krijgen. Hier gaan de uitgever en de vormgeefster in de aanval tegen de cultuur: zij hebben de vormgeving bepaald en laten die zeggen: ‘de woorden zijn leugens en dat bewijzen we door de dingen groter voor te stellen dan ze zijn, we doen veel moeite om deze tekst dan toch als een boek te presenteren’.

de rode halsband_2

Nog meer lucht wordt in het boek gepompt door de hoofdstuknummers een aparte pagina te geven en daardoor wordt dit literaire boek nog meer in de anticultuur van het speelgoed getrokken. Men trekt de aandacht naar de vorm van de letters en van het boek, weg van de inhoud. De boekvorm roept ‘ikikik’, wat ook de naam is van de nieuwe uitgeverij die door Harold Polis geleid wordt.

de rode halsband_3

Advertenties