het zwart en het rood, wat wit

door johan_velter

Reynders
Er zijn fotografen die, men zegt mij dat het de grootste zijn, dagenlang ensceneren, die een ploeg tot hun beschikking hebben, een studio op elk werelddeel, het zijn de Marino’s. Dan heb je ook fotografen die nauwelijks gekend zijn en die een geluksfoto kunnen maken, een toevalstreffer. Ze zijn in de wereld aanwezig, hun beelden tonen een werkelijkheid, geen idool. De reclame bestaat uit de Platoonse ideaalbeelden. Hoe wreed dat theologie hier weer moet opduiken.

De foto (Benoit Doppagne / Belga) toont een kruis. Op de achtergrond is er een verblindend licht, er is daar nauwelijks omgeving. Etherisch licht of een eredoek. In het midden Didier Reynders, buitenlandminister. Liberaal en katholiek. Van hem wordt gezegd dat hij tot de intelligentste politici van het land behoort, zeker is hij een van de meer cynische. Ook een machtspoliticus, niet zozeer om het geld zoals het keizertje.

Cynicus? Zie hem daar staan glunderen, zijn hoofd gebogen als een bambi, zijn glimlach vertederd en vertederend. Onder hem zien we een zwart meisje met een roze trui.

Reynders staat midden op de foto. Er is ruimte tussen de bedden. Het is deze opening die het verticale van het kruis bepaalt. Aan de linkerkant van Reynders staat een glunderende dokter, zijn handen op de rug. Ook hij vertederd. Een kindje. Rechts staat een zwarte dokter (waarom wilde je verpleegster schrijven?). Zij is minder vertederd, werkt. Er is geen glimlach. De ernst van de zorg. Reynders die hier als Christus staat wordt niet geflankeerd als door de twee moordenaars maar wel als door de treurende Maria en Maria Magdalena. Beide figuren vormen het horizontale. De vorm van het kruis is de vorm van de zorg. De handen van Reynders tonen zijn onhandigheid. Hij bukt zich niet, haalt het kind niet aan. Hij raakt zichzelf aan, onzekerheid.

De foto toont het paternalisme van de blanke tegenover de zwarte. De zwarte geneesheer (is dit dokter Mukwege?) is echter even paternalistisch of dominerend. Het is de volwassene die vertederd is door de houding van het kind. Haar woorden, haar glimlach? We weten het niet, we zien enkel de rug van het kind. Een lam gods. De das van Reynders is rood, de trui van het kind roze. Beide zijn daardoor met elkaar verbonden, beide vormen de verticale lijn. Zo componeert een schilder zijn doek. Is de kleur het teken van de hoop. Het kind de toekomst, Reynders de politieke oplossing?

Het artikel in DM, 25 augustus 2012 is geschreven door Maarten Rabaey. Hij beschrijft de onmenselijke wreedheden die in Congo gebeuren. Het ‘dit’: ‘Hoe leg je aan de moeder van een vierjarige kleuter uit dat zowel het geboorte- als het darmkanaal van haar dochtertje volledig is gescheurd?’

Hoe erg is het meisje op de foto gehavend? Wat heeft ze meegemaakt? Wie heeft ze verloren? Zilverpapier.

In de krant stond de indrukwekkende, multatuliaanse redevoering van dokter Mukwege: ‘[. ..] Mijnheer de minister. We zijn moe. De onrechtvaardigheid duurt te lang. We kunnen niet meer. De realiteit wordt steeds duidelijker, maar onze moed zwalpt. Helaas is de geschiedenis onverbiddelijk, en zal ze op een dag onze onverschilligheid, onze rechtvaardigheid, en onze lafheid aan het licht brengen.

Mijnheer de minister, vóór u hebben we het medeleven van talrijke westerse ministers ontvangen. Sommigen huilden oprecht bij het aanhoren van de verhalen van onze patiënten, anderen steunden ons materiaal. We zijn jullie erkentelijk, maar er is niets veranderd: het aantal slachtoffers van seksueel geweld stijgt. Opnieuw.’

Advertenties