een leven, een vlieg

door johan_velter

Vlieg


Soms word je verrast door een foto. In DS weekblad van 12 mei verschenen bij een artikel over 100-jarigen enkele foto’s van Bart Dewaele. Op de eerste foto een man. Typisch: de rode kaken, het geruite hemd dichtgeknoopt tot het bovenste knoopje, een pet, een trui met v-kraag, de mond samengetrokken, de neus ook: wat een wereld. Een goede contrastwerking tussen licht en donker, het leven staat centraal. (De “wolken” rond het hoofd zijn niet origineel: de foto van Bart Dewaele is uiteraard egaal.)

Het mooiste is toch de vlieg op het hemd – naast de tweede knoop, geteld van boven. Welke fotograaf zou dit nog toelaten? (In De Volkskrant van deze week staat een fotoreportage met modetrienen tussen verweerde plattelandsmensen: hoe decadent het hedendaagse socialisme kan zijn. Ook hier is alles clean.)

De foto doet daarmee denken aan oude vanitasschilderijen. Het leven is zo voorbij, een vlieg is nauwelijks een zucht. Maar in deze foto kan de vlieg deze betekenis niet meer hebben. Het is een contrast: het leven is zo voorbij, maar deze mens is wel 100 jaar geworden.

Een vlieg wordt soms ook geassocieerd met verval, rottingsprocessen. En ook hier geldt dit niet: de man heeft zichzelf verzorgd, zijn kleren zijn piekfijn in orde.

Een vlieg kan ook duiden op een harmonieus leven: het samengaan van het nietige en het al te forse menselijke. Hier een mens die de vliegen tot zich laat komen, ze niet wegjaagt, geen detergent gebruikt. Doch: geen heer der vliegen maar een soortgenoot.

Zelden zo veel tederheid in een foto gezien.

Advertenties