23 dingen over de teleurgang van de openbare bibliotheek (18)

door johan_velter

23_dingen

Niets is treuriger dan oude mensen die jong willen zijn. Soms is hun naïviteit aandoenlijk, soms kijk je meewarig naar hun vergeefse pogingen. Soms is hun domheid een ordinaire misdaad.

Omdat de bibliotheeksector geleid wordt door mensen die niet overtuigd zijn van de democratische en culturele waarden van de bibliotheek, wordt de sector door technologie en financiële motieven gedreven. Men zegt te besparen maar het bespaarde geld komt in andere zakken terecht. Men zegt dat de technologie de toekomst is en men gebruikt ze onnadenkend, al lang tevreden dat men de nieuwe tuigen begrijpt.

Bibliotheken juichen zichzelf toe als ze nieuwe sociale media gebruiken. Ze denken dat ze nu voor de buitenwereld zeer hedendaags zijn en dat men daardoor (sic) een nieuw en jong publiek zal bereiken. De werkelijkheid is ontluisterend en meelijwekkend. Bibliotheken die met ‘twitter’ starten, weten het niet te gebruiken. Men krijgt de redelijk lachwekkende situatie dat bibliotheek x bibliotheek y volgt, dat Locus2 Bibnet5 volgt; dat bibliotheek y bibliotheek x volgt, dat Bibnet5 Locus2 volgt. Men jubelt: zoveel volgers, zoveel berichten. Het is incest.

Hetzelfde geldt voor facebook: o men wil vriendinnetje zijn.

Dat dit niets te maken heeft met bibliotheekwerk, is hen een zorg. Men begrijpt niet dat deze media niet in een culturele sector hun waarde kunnen bewijzen en dat ze op de eerste plaats een sociaal medium zijn die het zelfgenoegzaam welbehagen moet in standhouden.

Hetzelfde voor ‘blogs’. Nog steeds zijn er bibliotheken die niet begrijpen wat dit is en ze gebruiken blogs als een advertentieblad voor zichzelf. ‘We sluiten, er is een lezing, wij weten geen raad met onszelf.’ Toch zijn er ook bibliotheken die een blog op een verstandige manier kunnen gebruiken en dus niet alleen informatie geven over zichzelf maar ook over de collectie, niet schromen een boek in het daglicht te stellen. Een voorbeeld is de bibliotheek van Brugge, waar soms boekhistorische onderwerpen behandeld worden: http://bibliotheekbrugge.wordpress.com/ .

En dan zijn er ook nog de ‘e-books’, de toekomst, de droom. Maar nu al weten we dat de introductie van e-books in de bibliotheek een nefaste zaak zal zijn voor bibliotheken en lezers. Locus onderhandelt dit (en net zoals met de fundels) zal dit voor de maatschappij een zeer dure zaak zijn. Niet de logica van de bibliotheek wordt gevolgd, wel de portemonnee van de uitgevers.

Omdat (!) er nog geen e-books zijn, zijn er bibliotheken die een aantal e-readers ter beschikking van de lezers stellen. Zo kan de consument zijn keuze maken. Ook hier tonen deze bibliothecarissen hun onbekwaamheid: de openbare sector kan niet de rol van een ‘Test-aankoop’ spelen. Dragers van informatie zijn niet aan elkaar gelijk: een boek is geen e-reader. En zelfs deze commerciële actie is geen succes.

Het is een illusie te denken dat de introductie van e-books de redding van de bibliotheek zal zijn. Het distributiemodel hiervan is volledig nieuw en de rol van een bibliotheek is hierbij quasi nihil.

Marshall MacLuhan is nog altijd niet begrepen.

(Uiteraard gaat het hier niet over de goede oude tijd, tegen nieuwe technologie. Er is kritiek op het gedachteloos gebruiken van nieuwe en oude zaken.)

Advertenties