23 dingen over de teleurgang van de openbare bibliotheek (9)

door johan_velter

23_dingen

Er is nauwelijks nog een politiek bibliotheekbeleid. We kunnen toch moeilijk Locus ernstig nemen. Een organisatie die enkel bestaat om zichzelf in stand te houden, de sector louter bureaucratisch leidt en gesprekken over financi?n houdt. Net alsof het niet gaat om lezen, boeken, cultuur, kennis en wetenschap. Zelfs: een beter leven.

De politiek laat de bibliotheekwereld buiten het beleid. Het decreet van 1978 heeft de openbare bibliotheeksector verankerd: er zijn financiën, er is personeel, de verschillende beleidsniveaus hebben hun eigen taken en beleid (en toch slaagt men er nog in — de provincies! — om dubbel werk te leveren, om bevoegdheidsconflicten uit te vechten). In zekere zin worden de bibliotheken met rust gelaten — wat niet slecht is. Maar toch wringt er iets. De bibliotheken hebben géén functie meer in de kenniscultuur. Ze worden overgeleverd aan de commercie en de platte gezelligheidsretoriek.

Dit komt (ook) omdat de bibliothecaris als ambtenaar geen tegenmacht meer vormt tégen de politiek maar dienstbaar is aan de herverkiezing van de politici. Voor een onafhankelijke ambtenaar is het onmogelijk geworden om nog enig weerwerk te leveren tegen de verkwanseling van het cultuurgoed. Bibliothecarissen worden gekozen voor hun meegaandheid. Men zegt dat Vlaanderen geen politieke benoemingen meer kent. Nee, rechtstreeks niet, men laat dit nu door ‘onafhankelijke’ bureaus doen. En als er geen politieke benoemingen meer zijn, dan zijn de politieke ontnoemingen gemeengoed geworden.

Dat er geen politiek beleid meer is, heeft ook te maken met het lamentabel niveau van de politiek — ook dat een teken van de teleurgang van de publieke ruimte.

Een voorbeeld om aan te tonen hoe onbekwaam politici in deze materie geworden zijn. Op 19/10/2011 publiceert Philippe De Coene (SP.A) een mening in DS. Hij beschrijft hierin de resolutie die hij samen met andere ‘deskundigen’ (Paul Delva (CD&V), Lieven Dehandschutter (N-VA) en Bart Caron (nationalistisch Groen!) heeft opgesteld. Maatregel 6: ‘Een netwerk van openbare bibliotheken uitbouwen en de competenties bevorderen van het bibliotheekpersoneel.’ Een netwerk uitbouwen? Deze auteurs hebben het decreet van 1978 gemist. Competenties bevorderen? Dan hadden ze de aanval op het avondonderwijs niet moeten steunen en hadden ze maatregelen tegen Locus en aanverwante organisaties moeten nemen.

Maatregel 9: ‘Een billijke leenrechtvergoeding.’ Ook deze onzin wordt steeds weer herhaald terwijl men met cijfergegevens kan aantonen dat de leenrechtvergoeding de Vlaamse auteur nauwelijks ten goede zal komen en dat de grote concerns dit kunnen beschouwen als een verkapte overheidssteun. Men moet streven naar het basisinkomen.

De andere maatregelen zijn voor derderangspolitici evident. Men gebruikt grote woorden (‘bruggen slaan’) om niets te zeggen. Een voorstel moet concreet zijn, geen wattengewauwel.

Vandaag, 6 december 2011, vertelt Bart Caron (nu nationalistisch Groen!) in DS dat de bibliotheken geen antwoord hebben op de ontlezing. Dit is correct maar het is wel Bart Caron die jarenlang in het kabinet van de nationalistische-socialistische cultuurminister Bert Anciaux een desastreus beleid heeft kunnen voeren. Daar en toen werd vastgelegd hoe de cultuur de politiek dienstbaar moest zijn. Daar en toen werd vastgelegd hoe het beleid verbureaucratiseerd moest worden. Daar en toen werd vastgelegd hoe cultuur een onderdeel van de entertainmentmaatschappij moest worden.

Bart Caron is na die jaren lid geworden van Groen! en kent geen schaamte om nu aan te klagen wat hijzelf verbrand heeft.

Of neem een figuur als Jos Geysels (eveneens Groen!). Telkens je die man hoort, een tekst van hem leest of hem ziet opdraven, moet je denken: ‘Wat kan die man toch goed lobbyen.’ Voor zichzelf.

Advertenties