winterpapier

door johan velter

Albert_cohen

De uitgeverscatalogi voor deze winter. Een selectie — zonder enige verantwoording. Er is ook nog rest. Boeken waardoor de boekensector zegt dat het goed gaat. Het is alsof Poecke en Van Baveghem alomtegenwoordig zijn. Hartverwarmend, hartroerend, sensationeel, nieuw, heerlijk, wervelend, verbluffend, onthullend, subtiel, indringend, aangrijpend, openhartig, gevoelig, geniaal, briljant, ijzersterk. Kortom, schitterend.

Neem nu ‘Het raadsel Spinoza’ van Irvin D. Yalom. Van zijn boek ‘Nietzsche’s tranen’ werden 100.000 exemplaren verkocht. Het kan dus niet anders of ook dit nieuwe boek moet en zal gelezen worden. Het succes is verzekerd want Spinoza wordt verbonden met de nazi’s. Yalom schrijft dat Spinoza ‘in grote eenzaamheid boeken voortbracht […]’. Dit is louter romantiek. Spinoza leefde teruggetrokken maar niet in eenzaamheid. Voor elk ‘groot’ boek zorgen de uitgeverijen voor promotiemateriaal. Zo ook hier. Uitgeverij Balans kondigt een auteursbezoek aan maar slechts ‘o.v.’. Ook is de uitgever al zeker van ‘veel aandacht in de media’.

Bij ‘Balans’ verschijnt van Hans Trapman ‘Wijze dwaasheid: vijfhonderd jaar ‘Lof der zotheid’ in Nederland’. Een overzicht van hoe het werk van Erasmus werd onthaald, gebruikt en uitgegeven.

Bij De Arbeiderspers verschijnt ‘Het morele landschap: hoe de wetenschap ons de weg kan wijzen’. Sam Harris toont aan hoe normen en waarden wel degelijk door wetenschap bepaald kunnen worden. Merkwaardig is dat dit nog steeds hetzelfde thema is dat de vrijdenkers uit vroeger eeuwen reeds mogelijk maakten: moraal staat los van godsdienst en onbepaaldheid. En dit thema is een sleutel om de huidige toestand van de menswetenschappen en de kunsten te begrijpen. Waar staat men: aan de kant van het voorbije denken — de religie, de metafysica, de romantiek — of het huidige — de sociologie, de wetenschap, de wiskunde? Bas Haring vraagt zich in ‘Plastic panda’s: over het opheffen van de natuur’ (Nijgh & van Ditmar) af of het verdwijnen van de natuur wel zo’n ramp is. Ook ‘De vrije wil bestaat niet’ van Victor Lamme (nu in een goedkope editie) past in dit rijtje. Wanneer zal er een romanschrijver opstaan die zijn figuren niet meer psychologisch maar wetenschappelijk beschrijft?

Van Louis Paul Boon verschijnen in 1 deel ‘Memoires van de Heer Daegeman’ en ‘Eros en de eenzame man’. De uitgever noemt dit — onjuist — ‘Nagelaten bekentenissen’.

De Bezige Bij Antwerpen blijft een rare constructie. Zoals de naam het zegt is dit een onderafdeling van DBB en is het filiaal enkel bedoeld om een deel van de markt te bezetten. Als men de catalogus bekijkt, dan is het euh. Het is zoals Harold Polis het ‘Ten geleide’ ondertekent: ‘Namens Robbert Ammerlaan en Johan de Koning’. Hij spreekt van nieuwe ‘online-activiteiten’, zoals een blog ‘om ons eeuwigdurende gesprek over boeken nog beter toe te spitsen op wat schrijvers, lezers en de uitgeverij bindt: een passie voor literatuur, een hart voor het boek en een grote nieuwsgierigheid naar wat er in onze wereld omgaat.’ Het nieuwe is in ieder geval dat de boekhandel geen rol meer toegekend wordt. Toch is ook dit niet meer dan peptalk. Romantische Libelle-metafysica.

’20 onder 40’ — de jonge generatie wordt alsmaar ouder — is een verzameling nieuwe verhalen van jonge schrijvers. We kijken uit naar het verhaal van Christophe Van Gerrewey. Pascal Verbeken zet zijn Belgische zoektocht verder in ‘Grand Hotel Belge’. Hij is 1 van de weinige schrijvers die een zwart-zwart-verhaal kan schrijven zonder zichzelf op het voorplan te moeten plaatsen. Wat hij schrijft is niet hoopgevend maar het is wat het is.

Een verrassing. Van Igor Cornelissen, de legendarische Vrij Nederland-journalist, vrijbuiter en misantroop verschijnt een nieuw deel memoires ‘Een boer achter een raam’ (Nijgh & van Ditmar). Hij is jarenlang de chroniqueur van klein-links geweest en in vorige delen kon hij hierover op hilarische wijze vertellen.

Tonnus! Tonnus Oosterhoff heeft een nieuwe bundel. Eindelijk! ‘Leegte lacht’ (DBB) is de titel en de uitgever noemt deze poëzie ‘verbolgen’. En de uitgever heeft gelijk.

Dé verrassing is dat ‘Belle du Seigneur’ van de grote Albert Cohen wordt heruitgegeven. In 1986 kwam dit boek in een Nederlandse vertaling van Paul Syriër uit bij Manteau. Het is deze vertaling die Van Gennep opnieuw uitgeeft. Het boek verscheen in Frankrijk in 1968 en had niets maar dan ook niets te maken met de maatschappelijke gebeurtenissen. Het is een liefdesverhaal, een combinatie van surrealistische, erotische en fantastische elementen. Het is literatuur. Lees dat boek en u zal beseffen wat liefde kan zijn. U zal ongelukkig zijn omdat dit verhaal als een maatstaf voor uw verdere leven zal moeten gelden. U zal het boek lezen, u zal huilen, u zal verlangen, u zal opgenomen worden, u zal getroost willen worden. U zal gelukkig zijn.

(Foto: Albert Cohen)