geef ze een spek

door johan_velter

Locus_propaganda

Hoe maakt men zichzelf belangrijk? Men geeft kleurrijke folders uit, men vergaart modewoorden, men wurmt zich overal tussen, men steekt de pluimen die een ander verdient op de eigen hoed, men bedelt om aandacht, men geeft een prijsje. Wie zich als een poedel gedraagt, wil ook dat anderen poedelen.

Locus heeft een prijs ingesteld voor ‘Goede marketing tijdens de bibliotheekweek’. Men spreekt van ‘goede’ en niet van ‘beste’. Daardoor heeft men de handen vrij om gelijk wie of wat te bekronen. Een prijs heeft waarde wanneer de juryleden enig gewicht bezitten (zie dus locusnet.be), wanneer de doelstellingen de moeite waard zijn, wanneer het uitzonderlijke bekroond wordt, wanneer er realisme mee gemoeid is.

Een prijs kan ook dienen om het incestueuze gemeenschapsgevoel te bevorderen. Opdat men zou zwijgen. Het gemeenschapsgevoel ontwikkelen kan volgens sommigen een nobele gedachte zijn. Alleen is dit afhankelijk van de context. Wanneer een bestuur een stad wil mobiliseren rond de plaatselijke voetbalploeg, dan is dit niet om de mensen of hun situatie te ‘verbeteren’ maar om bijvoorbeeld grond duurder te kunnen verkopen. Gemeenschapsontwikkeling –nog afgezien van de reactionaire connotaties van het woord- dient vandaag de dag om het consumptiegedrag te vergemakkelijken. Men dient naar het voetbal te gaan om te shoppen. In Gent is het bouwproject de ‘Waalse Krook’ in hetzelfde bedje ziek. De bibliotheek dient om mensen te lokken: men zal shoppen.

De ‘Bib Bang’ –de naam zelf doet arrogantie weergalmen- heeft vier criteria om een prijs toe te kennen. De marketingstrategie, de communicatie en het bibliotheekimago, het effect en de gedragenheid. De jury onderzoekt niets. De jury leest de rapporten die de bibliotheken hebben opgesteld.

De jury bekroont geen werkelijkheid.

De prijs is: ‘een trofee op maat’, ‘een smakelijke beloning’, ‘felicitaties aan het bestuur’ en ‘vermelding in de Locus-kanalen’. Vier klontjes suiker.

De prijs werd toegekend aan Gent met het project ‘Spitse lezers’. Er werd daar (o.a.) een debat georganiseerd waar geen volk naar toe kwam. Het offici?le standpunt van de directie is, dat ‘men’ op weg was naar Leuven. Begrijpe wie kan. De impact van het hele spel was nihil. Het juryverslag zegt daarover: ‘De bib (sic) kende geen spectaculaire (sic) stijging in bezoekers-(sic)cijfers, wat wellicht met de stedelijke context (doorlopend druk) te maken heeft.’ Een drogredenering want als het druk zou zijn, kan het altijd nog drukker worden. Als er geen ‘spectaculaire stijging in bezoekerscijfers’ te zien is, dan heeft dit uiteraard niet te maken met de acties zelf, maar met de stedelijke context.

Wie gewonnen heeft en met welk project is zelfs onbelangrijk. Waar het om gaat is dat een cultuurvisie bekroond wordt die achterhaald is en daarom ook geen effect kan hebben. Wie naar een toneelvoorstelling gaat, heeft er geen boodschap aan dat hem gevraagd wordt naar een voetbalmatch te gaan kijken. Wie naar de bibliotheek gaat, heeft er geen boodschap aan dat men hem aanmaant naar het voetbal te gaan. Integendeel.

We zijn de tijd voorbij dat de cultuur als een dragende factor van een maatschappij gezien wordt. Vandaag de dag bestaat de samenleving uit verschillende groepen die allemaal een eigen cultuur en waarde hebben. De bibliotheek moet zich bescheiden opstellen. Ze is ??n mogelijkheid van de vele. Want het is niet meer zo dat de bibliotheek het enige kanaal is om informatie, cultuur en kennis op te doen. De bibliotheek staat niet meer in een maatschappij die door een schaarste (aan kennis, cultuur, ontspanning) gekenmerkt wordt. Meer zelfs: de maatschappij heeft geen behoefte meer aan de waarden waarvoor een bibliotheek staat. Deze maatschappij en die cultuur staan haaks op elkaar. Door zich in te schakelen in de wereld van het consumeren, maken de bibliotheken zichzelf overbodig en vernietigen ze niet alleen hun eigen werking maar ook de wereld waarvan ze een instituut zouden moeten zijn.

Acties ondernemen om voetballiefhebbers naar de bibliotheek te lokken, ogen sympathiek. Maar ze zijn irrelevant. Het is een nostalgische actie van radelozen.

(De illustratie is het propagandabeeld van Locus. Een beeld zegt alles.)

Advertenties