de technoloog

door johan_velter

Het woord van een technoloog moet beluisterd worden. In Newsweek werd Jeff Bezos (Amazon) geïnterviewd. Het is interessant te lezen hoe men bezig is na te denken over het verander(en)d lezen. Lezen van op een scherm is mogelijk als het om korte stukken gaat, als er activiteit van de lezer mee gemoeid is. Dat betekent dat het internet de tijdsduur van het lezen oplegt én de vorm waarin dat gebeurt. Als lange teksten een uiting van zorgvuldig denken zijn, dan kunnen korte teksten dit nooit halen. Aforismen zijn geen kennis. Ze kunnen nooit een dialoog met een lezer aangaan omdat ze te apodictisch zijn. dat betekent dat de wetenschap zal veranderen. Bezos denkt dat de Kindle de langere teksten op scherm wel kan reproduceren. Dat is misschien waar maar het leesgedrag van een nieuwe generatie is veranderd. Dit heeft niet alleen te maken met technologie maar ook met hoe tijd nu functioneert.

Bezos gelooft niet dat de roman nieuwe vormen zal ‘ontdekken’ of opgelegd krijgen: ‘But I think the novel will thrive in its current form. That doesn’t mean that there won’t be new narrative inventions as well. There very well may be. In fact, there probably will be. But I don’t think they’ll displace the novel.’

Maar nogmaals: als het leesgedrag gewijzigd is dan zal ook de romanvorm daardoor beïnvloed worden. Het lezen van lange teksten is voor niemand ooit een gegeven geweest: men is al dan niet opgevoed in een boekcultuur. Dit betekent dat men geduld moet hebben en een denken ontwikkeld heeft dat weet dat een inspanning niet noodzakelijk een onmiddellijk resultaat moet opleveren.

Denkt Bezos dat het papieren boek zal verdwijnen? “I do. I don’t know how long it will take. You know, we love stories and we love narrative; we love to get lost in an author’s world. That’s not going to go away; that’s going to thrive. But the physical book really has had a 500-year run. It’s probably the most successful technology ever. It’s hard to come up with things that have had a longer run. If Gutenberg were alive today, he would recognize the physical book and know how to operate it immediately. Given how much change there has been everywhere else, what’s remarkable is how stable the book has been for so long. But no technology, not even one as elegant as the book, lasts forever.”

Toch dringt zich deze conclusie op: het e-book zal pas echt succes hebben als het model niet langer het boek maar het internet zelf is.

Advertenties