anri sala – finding the words

door johan_velter


Museum Brandhorst in München is het zoveelste museum dat gebouwd is om een privé-collectie te tonen. In dit opvallend gebouw van Sauerbruch Hutton Architects, wordt nogmaals getoond hoe belangrijk Andy Warhol was voor het naoorlogse Duitsland. Op de bovenste verdieping liep er deze zomer een tentoonstelling van Cy Twombly: immens grote schilderijen van rozen, en als bijschriften literaire teksten. Overdonderen wil men en toch loop je onaangedaan voorbij dit werk. De doeken hebben geen finesse of kracht, ze imponeren enkel door kleur en grootte. De relatie tussen teksten en beelden is te zwak. De teksten zijn steeds anders, zoeken andere betekenissen, functioneren in een geheel (het gedicht, een cultuur). De schilderijen herhalen steeds dezelfde vormen en bewegingen.

Er was ook een video van Anri Sala te zien. Hij is in 1974 geboren in Albanë. Zijn video ‘Intervista’ (‘Finding the words’) is een schrijnend voorbeeld van ideologische verdwazing. Sala vond in zijn ouderlijk huis een video waarop zijn moeder (als jong meisje) geïnterviewd werd. Er was enkel beeld, geen klank. Hij vraagt zijn moeder wat ze zich daarvan nog herinnert. Zij spreekt van een jeugd, een verleden, idealen. Zij verdedigt min of meer de communistische ideologie: er waren goede bedoelingen. Sala blijft geïntrigeerd door de beelden en hij neemt contact op met iemand die kan liplezen. Hij confronteert zijn moeder met dit resultaat. Zij is ongelovig: ‘Dit kan niet, heb ik dit gezegd? Maar dit is complete nonsens, deze woorden hebben geen enkele betekenis.’ (Uitspraken als ‘de internationale solidariteit, de toekomst is aan de vooruitstrevende jeugd, we volgen het voorbeeld van het centraal comité, enz.) Het zijn kreten die aan elkaar geregen worden, woorden en begrippen die in de hersenen blijven hangen en bevestigen dat de geïnterviewde uit het goede hout gesneden is. In de video is ook een ouder koppel te zien: ooit behoorde het tot de partijtop maar is later in ongenade gevallen. Man en vrouw geven commentaar op de leden van het partijbureau. Uiteraard zijn ze negatief maar ooit hebben ook zij behoord tot die top en hebben ook zij de daarvoor noodzakelijke woorden gesproken.

Elke tijd en elke plaats hebben een eigen woordenschat. Soms vallen de woorden en de dingen samen. Soms scheiden kloven en kolkende rivieren beide. Op zoek gaan.

Advertenties