onderdompeling

door johan_velter

We lezen geen schilderijen meer maar ook geen situaties. We doen gedurende een week, tien dagen ervaringen op (experience) en stellen dit gelijk met kennisverwerving. We dompelen ons onder, we ondergaan. De distantie lijkt te verdwijnen. Dit weerspiegelt zich in de leeshouding. Lezen kan een wetenschappelijke houding zijn: het bestuderen van iets wat (relatief) buiten ons staat. Gevoelens maar ook standpunten. Volgens Martha Nussbaum kan het lezen (van degelijke literatuur) bijdragen aan de ontwikkeling van empathie. Meegezogen worden in een verhaal staat echter los van het objectiverende en objectieve lezen. Als lezer kun je een buitenstaander zijn die de beschreven wereld als een object ziet. Het lezen is daarom een individualistische zaak: elk hoofd is een boek. In ‘amusementsmuziek’ is er een gelijkaardige onderdompeling: het lawaai en het ritme versmoren het individuele, het afstandelijke. Is dat een reden waarom de muziek elke generatie luider wordt? Bach staat tegenover Lou Reed –en toch hebben beiden in een bepaalde context hun waarde.

We leven in een tweegedeelde wereld. Er is kennis en wetenschap nodig om het economisch systeem te doen draaien maar als consument/klant moeten we die wetenschappelijke houding laten varen om te kunnen consumeren. De overheid organiseert evenementen om een massa-gevoel te creëren. Een zelfgenoegzaamheid tonen. Het standpunt van de buitenstaander is daardoor verdacht. Het lezen van een bepaald soort literatuur wordt naar een marge gedreven en zal dan naar een underground moeten uitwijken. Ook het boek –en het bibliotheekwezen- is opgenomen in de wereld van het consumeren en heeft dardoor zijn kritische weerbaarheid verloren. Het boek is een product, de bibliotheek een winkel.

Advertenties