jeannette kossmann

door johan_velter

Het werk van Hugues C. Pernath is bijna altijd verzorgd uitgegeven geweest. Zelfs het ‘Verzameld werk’ van Pink Editions & Productions was die keer stijlvol en klassiek. Hier gelukkig geen paarse inkt of omslag, geen pseudo-decadent gewriemel maar een boek als bekroning van een oeuvre.

‘Het uur Marat’ werd in 1958 en ‘De adem ik’ in 1959 bij Ontwikkeling te Antwerpen uitgegeven. Beide omslagtekeningen zijn verwant maar wie de boekverzorging gedaan heeft wordt niet vermeld.

In 1955 werd ‘Waar is de eerste morgen?’ bij Manteau uitgegeven. Deze bloemlezing van jonge experimentele poëzie was baanbrekend (er zouden nog twee gewijzigde edities volgen.) De eerste dichter die hier opgenomen werd, was … Guido Gezelle. In die tijd moet dit blasfemie geweest zijn: de Vlaomsche, katholieke dichter die zo veel voor taal en vaderland gedaan heeft, werd hier als de heraut van de goddeloze experimentelen gepresenteerd.

In ‘Vijfde kolom’ (Manteau, 1957) verzamelde Jan Walravens het nieuwe proza. In dit laatste boek wordt vermeld ‘omslagontwerp en typografie’ Jeannette Kossmann.

De tweede editie van ‘Waar is de eerste morgen?’ werd in 1960 door Manteau uitgegeven. De omslag is anders maar toch lijkt er een verwantschap met de andere omslagen te zijn.

In de jaren vijftig begon men te zoeken naar een pocketvorm en naar een (nieuw) omslagbeeld. Sommige uitgevers kozen voor diversiteit, andere wilden een fonds (of een reeks) dat duidelijk door één vormgever bepaald werd. Het is in die tijd dat het omslag belangrijker werd dan de titelpagina. Het boek werd daardoor extraverter.

De tekeningen van (de Nederlandse) Jeannette Kossmann verdienen aandacht. Door de kleuren doen ze denken aan (steeds weer) Fernand Léger en zelfs aan Claude Viallat – maar dat is later. Haar omslagen zijn abstracte kunstvormen die intrigeren, maar niet in zichzelf besloten zijn. Ze gaan de wereld in. Er was een technologisch optimisme.

De geschiedenis van de uitgeverij in Vlaanderen heeft nog maar een aanzet gekregen. De geschiedenis van de typografie en de boekverzorging zelfs dat nog niet.

Pernath_maratDe_adem_ikWaar_is_de_eerste_morgenVijfde_kolomWaar_is_de_eerste_morgen_2
Advertenties