rabelais

door johan_velter

In het nieuwste boek van Kundera, ‘Une rencontre’, is een interview van Guy Scarpetta met Milan Kundera opgenomen. Het handelt over Rabelais en de situatie van de hedendaagse roman. Kundera zegt behartenswaardige dingen. O.a. dat Rabelais praktisch geen invloed heeft uitgeoefend op de evolutie van de roman. Dat hij toen en nu alleen staat. De beginperiode van de roman heeft een immense vrijheid gekend: er waren nog geen codes, geen begrenzingen. De roman kon letterlijk alle kanten uit. Rabelais speelde met vormen en registers maar ook met inhoud. Zijn taal was doorspekt van het volkse, zijn beweringen hadden een grond. Kundera: ‘Dès que le roman commence à s’affirmer comme un genre spécial ou (mieux) comme un art autonome, sa liberté originelle se rétrécit ; arrivent des censeurs esthétiques qui pensent pouvoir décréter ce qui répond ou non au caractère de cet art (ce qui est ou non un roman), et un public se constitue qui a bientôt ses habitudes et ses exigences.’ Kundera zegt hier dat de romankunst een burgerlijke geworden is, dat de schrijvers hun vrijheid niet opeisen want ze kennen die niet en dat ze binnen vastgestelde lijnen durvers zijn.

Kundera trekt een lijn van Rabelais naar Joyce: ‘La richesse formelle du roman de Rabelais est sans pareille. Voilà une de ces possibilités oubliées dans l’évolution ultérieure du roman. On ne la retrouvera que trois siècles et demi plus tard, chez James Joyce.’

Voor hem, en voor Salman Rushdie, is Rabelais ‘le génie du non-sérieux dans l’art du roman.’ Witold Gombrowicz noemde de namen van zijn drie meesters: Baudelaire, Rimbaud en Rabelais.

Advertisements