wim noordhoek

door johan_velter

De G.H. ‘s-Gravesande-prijs voor bijzondere literaire verdienste 2008 gaat
naar het VPRO-radioprogramma De Avonden. In 2005 heeft Hans Keller de
Laurens Janszoon Costerprijs gekregen. Ook dit is een boekenprijs. Keller
was/is een legendarisch televisiemaker. Hij heeft documentaires over
schrijvers gemaakt. Zijn geheim was dat hij de traagheid van het boek het
televisiemedium oplegde. De beelden waren niet afgelikt – een zeker, bewust
amateurisme was steeds aanwezig. De veelal (?) hedendaagse muziek
ondersteunde die beelden. En daarbovenuit de stem van Hans Keller zelf. Kees
Fens heeft die stem nog opgehemeld. Wim Brands (van De avonden) sprak toen
een laudatio uit. Televisie en literatuur kunnen niet samenkomen, is zijn
vertrekpunt en conclusie. Op zijn eigen rustige manier bouwt hij zijn betoog
op. Radio is voor hem het medium dat literatuur wél kan brengen. Hij zei:
‘Het beeld vrat het geluid op. Dat verdween in de kaken van de grazende
camera.’ Op zijn blog (http://boeken.vpro.nl/avondlog/) heeft hij die visie
onlangs nog herhaald: in musea lopen mensen rond met een geluidsding op het
hoofd maar kijken en luisteren kunnen niet samen gebeuren. Wim Noordhoek kan
in details een wereld vatten. Ook bij hem ervaar je een zekere
stunteligheid. Niet alleen zijn stijl is aangenaam. De keuze van zijn
onderwerpen is verrassend en leerzaam. Hij volgt niet de actualiteit. Hij
speurt naar ‘het interessante’, naar dat wat gewrongen zit. Wat door de
goegemeente vergeten is of als onbelangrijk wordt afgedaan. Zo zie je een
mens die afwijkt van de ‘pensée unique’. Op het einde van zijn laudatio zei
hij: ‘Zo ontstaat het terugtredend individu. Dat ben ik.’ Dat een mens
bekroond wordt, is een tegendraadse en dus verwarmende daad. Maar ook een
waarschuwing: sommige dingen zijn maar mogelijk door een toevallig individu.
Het medium zelf laat het niet toe.

Advertenties